Een jonge organisatie met jarenlange ervaring in het beheer van het Nederlandse spoorwegnet, dat is de geschiedenis van ProRail in het kort. Tot begin jaren negentig van de vorige eeuw waren zowel het beheer als de exploitatie van het spoor in handen van de Nederlandse Spoorwegen (NS). Toen de Europese regelgeving liberalisering en scheiding van exploitatie en beheer voorschreef, werden de bedrijfsonderdelen op het gebied van infrastructuur afgestoten van NS. Railinfrabeheer, Railned en Railverkeersleiding werkten voortaan in opdracht en voor rekening van het ministerie van Infrastructuur en Milieu, al vielen ze officieel nog steeds onder NS. De taakverdeling was als volgt: Railinfrabeheer nam de zorg voor het onderhoud en de aanleg op zich. Railned bepaalde wie op welk moment van het spoor gebruik mocht maken en zag toe op de spoorwegveiligheid. Railverkeersleiding regelde het dagelijkse treinverkeer, inclusief herstel na verstoringen en reizigersinformatie.

In 2002 werd de scheiding tussen beheer en exploitatie van het spoor definitief en werd de taakverdeling op het spoor verder ingevuld. De Tweede Kamer sprak zich uit voor een nieuwe Spoorwegwet, waarmee de taken en verantwoordelijkheden van gebruikers en beheerders van het spoor nu ook organisatorisch werden gescheiden: Railinfrabeheer, Railned en Railverkeersleiding gingen zelfstandig verder. Vanaf 1 januari 2003 vormen zij samen ProRail. Overigens zonder de spoorwegveiligheidstaak van Railned, dat onderdeel ging uitmaken van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

ProRail is nu een zelfstandige organisatie met een duidelijk doel voor ogen: we bieden een betrouwbaar en veilig spoornet met voldoende capaciteit voor personen- en goederenvervoerders. Als professionele organisatie met gemotiveerde mensen en met de overheid als 100% aandeelhouder zorgen wij ervoor dat het spoornet het kloppend hart is van mobiel Nederland.