Op 24 mei 2005 heeft het Arbitragetribunaal van het Permanente Hof van Arbitrage in Den Haag uitspraak gedaan in het geschil tussen België en Nederland over de financiering van de modernisering van de IJzeren Rijn. In de uitspraak is aanbevolen dat beide landen samen een Commissie van Onafhankelijke Deskundigen (COD) instellen die moet adviseren over de hoogte van de diverse kostenposten en de verdeling daarvan tussen België en Nederland.

De commissie is in de zomer van 2006 ingesteld. De Minister van Verkeer en Waterstaat stuurt regelmatig brieven aan de Tweede Kamer over de stand van zaken van de werkzaamheden die de COD uitvoert in het kader van de IJzeren Rijn.
 
Opdracht Commissie van Onafhankelijke Deskundigen
De door beide landen ingestelde Commissie van Onafhankelijke Deskundigen (COD) begeleidt en adviseert bij het actualiseren van de vervoersprognoses, de Maatschappelijke Kosten Baten Analyse, het spoorontwerp inclusief inpassingmaatregelen en de kostenraming. Deze actualisatie vereist een aantal studies die ProRail en Infrabel samen uitvoeren. Deze gegevens zijn nodig om een goede onderbouwing van de financiering te kunnen geven.

Vervolgens zal de COD, op basis van de resultaten van de bovengenoemde werkzaamheden, een advies opstellen voor de beide bewindslieden (ministers), met daarin een actueel overzicht van de kosten en baten van het Nederlandse gedeelte van het project, en een voorstel (op basis van de arbitrage-uitspraak) voor de verdeling van de investeringskosten tussen België en Nederland.

Vervoersprognose
De vervoersaantallen van de IJzeren Rijn die tot nu toe zijn gehanteerd (43 goederentreinen per etmaal in 2020 in beide richtingen tezamen) zijn gebaseerd op een prognose uit 1997 en biedt geen economische basis om ontwerpen te actualiseren. Daarom is een nieuwe vervoersprognosestudie verricht, inclusief actualisering van het onderzoek naar reizigersmedegebruik.

Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse (MKBA)
De MKBA uit 2001 zal geactualiseerd en aangevuld  worden. Hierbij wordt rekening gehouden met de nieuwste inzichten met betrekking tot de zogenoemde Overzicht Effecten Infrastructuur (OEI) en met de Europese leidraad voor de beoordeling van projecten in de vervoerssector. Als projectalternatief wordt nu alleen het A3 alternatief (Budel, Weert, Roermond, omleiding oostelijk om Roermond, tunnel Meinweg, Vlodrop) meegenomen. Volgens de huidige planning wordt de nieuwe actuele MKBA medio 2008 opgeleverd.

Vervolgtraject
Op basis van de totale actualisatie geeft de COD een advies aan de beide verkeersministers met een actueel kostenoverzicht en een voorstel voor de kostenverdeling. Volgens de huidige planning zal dat kort na de zomer van 2008 geschieden. Aansluitend volgt dan overleg tussen de Belgische en Nederlandse bewindspersonen om, mede op basis van het advies van de COD, tot definitieve afspraken te komen over het vervolg van het project. 

Documenten met betrekking tot de actualiseringfase