Dagelijks bereiken 1,2 miljoen mensen en 100.000 goederen via het spoor hun plaats van bestemming. Die treinreis gaat regelmatig ook door een tunnel. ProRail zorgt ervoor dat ook in tunnels de treinreis veilig en soepel verloopt.
In de tunnels op het reguliere reizigersspoor is ProRail verantwoordelijk voor het dagelijks beheer, voor de Betuweroute is dat Keyrail en voor de HSL is dat Infraspeed.
Ook bij de bouw van tunnels staat veiligheid centraal. Algemene veiligheidsprincipes, die vooral ingaan op preventie (het voorkomen van een incident), zijn onderdeel van het dagelijks beheer van spoortunnels. Daarnaast wordt een spoortunnel zodanig ontworpen dat de gevolgen van een incident zo klein mogelijk zijn.
Belangrijke aspecten zijn bijvoorbeeld het scheiden van reizigers- en goederenverkeer, het aanbrengen van brandwerende constructies en brandbestrijdingsinstallaties. Een spoortunnel is erop ingericht dat de reiziger zich bij een incident zoveel mogelijk zelf in veiligheid kan brengen. Dit is met name belangrijk, omdat het over het algemeen moeilijker is voor de hulpverlening om een plek in een tunnel te bereiken dan daarbuiten. Onder andere goede verlichting en duidelijke markering van vluchtdeuren en – wegen moet de zelfredzaamheid van reizigers vergroten.
ProRail heeft samen met diverse partijen, zoals hulpverleningsorganisatie, afspraken gemaakt over de veiligheid in tunnels. In gemeenten waar een tunnel ligt, is voor elke tunnel een draaiboek beschikbaar waarin staat hoe de diverse partijen moeten handelen bij een incident. De gemaakte afspraken worden regelmatig geoefend met alle partijen, waaronder de regionale en lokale brandweerkorpsen.
| Tunnels op het reguliere reizigersspoor |
| Velserspoortunnel (2.067 meter) |
| Schipholtunnel (5200 meter) |
| Hemtunnel (1557 meter) |
| Spoortunnel Rotterdam (Willemspoortunnel) (2731 meter) |
| Tunnel Rijswijk (560 meter) |
| Spoortunnel Best (1890 meter) |
| Barendrecht (overkapping*) (1500 meter) |
Welke tunnels zijn er?
In totaal bevinden zich zeven tunnels op het reguliere reizigersspoor. Deze tunnels hebben een totale lengte van ruim 15 kilometer. Zie ook de kaart met het overzicht van de tunnels (pdf)
In Delft, Nijverdal en bij het Drontermeer zijn momenteel spoortunnels in aanbouw.
| Tunnels op de Betuweroute |
| Botlektunnel (3065 meter) |
| Sophiaspoortunnel (8342 meter) |
| Giessentunnel (1390 meter) |
| Pannerdensch Kanaal (2680 meter) |
| Tunnel Zevenaar (2300 meter) |
| Barendrecht (overkapping*) (1500 meter) |
De Betuweroute telt zes spoortunnels, waaronder ook de overkapping* in Barendrecht. Met een totale lengte van 19.277 meter kent deze goederenspoorlijn de meeste tunnellengte.
| Tunnels op de Hogesnelheidslijn (HSL) |
| Boortunnel Groene Hart (8670 meter) |
| Rotterdam Noordrand (4000 meter) |
| Tunnel Oude Maas (2500 meter) |
| Tunnel Dortsche Kil (2500 meter) |
| Barendrecht (overkapping*) (1500 meter) |
De Hogesnelheidslijn (HSL) heeft vijf tunnels, waaronder de overkapping in Barendrecht. De tunnels hebben een totale lengte van 19.170 meter.
* De overkapping in Barendrecht telt negen sporen in vier van elkaar gescheiden tunnelbuizen. Afzonderlijk van elkaar maken hier het reizigersverkeer, het goederenvervoer en de hogesnelheidstreinen gebruik van.