Richard de Winter - 27 juni 2012

Het is altijd lastig uitleggen wat mijn beroep precies inhoudt. Mijn zoontjes van 4 en 6 weten niet beter dan dat ik ‘bij de treinen werk’. Voor mijn moeder heb ik daaraan ‘automatisering’ toegevoegd, maar dan nog blijft een breed vakgebied over waarvan ik slechts een klein stukje beheers. De functienaam zegt ook niet alles: Informatie-analist. Die heb je in de bibliotheekwereld ook. Toch dekt de naam redelijk de lading. Ik analyseer namelijk informatie, of misschien beter; ik onderzoek wanneer relatief willekeurige gegevens betekenis krijgen voor iemand (en dan noemen we dat informatie).

Toen ik vijf jaar geleden bij ProRail begon, mocht ik direct gaan meewerken aan de herbouw van het verkeersleidingsysteem, een belangrijk hulpmiddel in de bijsturing van de dienstregeling. Het bijzondere van dit systeem is dat het geen beslissingen neemt, maar vooral de verkeersleiders moet ondersteunen bij beslissingen die zij nemen. De verkeersleiders hebben heel veel kennis en ervaring, en kennen de procedures die ze moeten volgen als er bijvoorbeeld ergens een spoor versperd is of als een trein een flinke vertraging heeft opgelopen. Het verkeersleidingsysteem moet dusdanige informatie tonen, dat de verkeersleiders juiste beslissingen kunnen nemen.

En dan komt de informatie-analist om de hoek kijken. Door het lezen van oude documentatie, het kijken naar het oude systeem en vooral door het praten met verkeersleiders proberen hij te achterhalen wat nu precies de behoefte is. Welke informatie moet wanneer getoond worden, wat moet direct zichtbaar zijn, wat wil de ene persoon in Eindhoven zien en de ander in Amsterdam? Het is een heel sociaal vak. Je moet je inleven in de verschillende gebruikers van het systeem en tot een totaalplaatje komen. Daarnaast moeten de wensen in verhouding staan tot de kostprijs van wat je gaat bouwen en moet het in te passen zijn in de techniek.

Omdat het oude verkeersleidingsysteem door allerlei toevoegingen en aanpassingen in bijna twintig jaar veranderd is van een state of the art stuk software naar een soms moeilijk te begrijpen en verouderd hulpmiddel, is het niet makkelijk om het nieuwe systeem te beschrijven. We zijn er dus al vijf jaar mee bezig, en dat met meerdere mensen.

Als informatie-analist wil je alles heel precies opschrijven, ieder alternatief van een bepaalde handeling moet zijn beschreven. Alleen zo kan een programmeur de juiste software maken. Het gevolg is dat informatie-analisten vaak heel uitvoerig schrijven. Toen mij gevraagd werd om een blog te schrijven met maximaal 400 woorden, was die restrictie ook de grootste uitdaging. Deze keer moet ik concluderen dat het me (net) niet gelukt is.