Vraag en antwoord

Iedereen die mee wil doen met de PrijsVraag was van harte welkom op de informatiebijeenkomst die ProRail organiseerde op dinsdag 17 juni 2008. Na een welkomstwoord van directeur SpoorOntwikkeling Kees-Jan Dosker konden vragen worden gesteld over de prijsvraag. Op de informatiemarkt stonden daarna specialisten van ProRail klaar om dieper in te gaan op specifieke vragen. De vragen van de informatiemiddag vindt u hieronder, met het antwoord.

De tweede ronde van de prijsvraag is anders ingericht dan de voorgaande jaren. De drie nominaties kunnen hun inzending combineren met ideeën van anderen in een plan voor een CO2 neutrale corridor. Betekent dit dat mijn inzending zomaar kan worden overgenomen door anderen?
Nee, genomineerde kandidaten voor de tweede ronde mogen (een deel van) uw innovatieve idee alleen gebruiken als u wordt uitgenodigd om deel uit te maken van het team of wanneer er afspraken met u over gemaakt zijn. Het combineren van ideeën gaat dus in samenwerking. Uw idee moet vanzelfsprekend niet al bij meerdere partijen bekend zijn, voor u deelneemt aan de prijsvraag.

U vraagt om nieuwe ideeën. Wanneer is een idee volgens ProRail vernieuwend en kan meedingen voor de prijzen.
Wij zijn op zoek naar de echte innovatieve ideeën. Een oplossing die bij ons bekend is of door ons al vergaand verkend is, zal zeker niet tot de winnaars behoren. Maar wanneer u met een bekende techniek een geheel nieuwe toepassing of sterke verbetering van een oplossing biedt kan dat wel.

Neem windmolens; die bestaan al. Kunnen zij onderdeel zijn van mijn idee?
Het is vooral belangrijk dat u gebruik maakt van de eigen assets van ProRail. Van windmolens langs het spoor hebben wij geen voordeel zolang ze niet van ons zijn. Een ander soort windmolen dan de standaard versie zou bijvoorbeeld heel goed onderdeel van uw oplossing kunnen uitmaken.

In de spelregels staat dat bestaande oplossingen en innovaties zijn uitgesloten. Kunt u een beeld schetsen van de initiatieven die ProRail al heeft opgepakt op dit onderwerp?
Wij geven u hier een overzicht:

• Onderzoek naar toepassing windmolens rondom spoor
• Implementatie van Energiezuinig rijden met Routelint in 2008
• Onderzoek naar opslag van remenergie
• Test gebruik van aardwarmte voor een energieneutrale vorstbescherming van wissels en koeling van onderstations
• Test gebruik van aardwarmte voor energieneutrale temperatuurregeling stations en perrons (vorstvrij / gekoeld)
• Onderzoek naar gebruik van zonnecellen op stations

In het rapport Time to Invest van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid worden infrabeheerders aangesproken op hun inzet op het gebied van innovatie. Is ProRail bereid om te investeren in systeeminnovatie?
De focus ligt bij deze prijsvraag op onze maatschappelijke bijdrage, we zijn niet uit op winst. Tegelijkertijd moeten we praktisch blijven. Een totale systeemsprong vergt een lange-termijn planning, terwijl wij in onze voorwaarden duidelijk stellen dat de winnende innovatie binnen een à twee jaar in een pilot te testen moet zijn. Maar de oplossing van de tweede ProRail PrijsVraag, de “vertramming” van de lijn Zwolle-Kampen, vergt ook een ombouw van het bestaande systeem. Gaandeweg dat traject worden beslissingen over de financiering genomen. Uw idee moet dus niet voor de hand liggend zijn, maar ook niet een totale systeemsprong impliceren.

Is het bestaande spoor de norm?
Nee, echter in onze voorwaarden stellen we duidelijk dat het winnende innovatie-idee binnen een à twee jaar in een pilot moet kunnen worden getest.

In hoeverre mag ik bestaande ideeën uit andere sectoren gebruiken?
De nadruk ligt op innovatie. Het implementeren van toepassingen uit andere sectoren kan een nieuw concept zijn voor de railsector, en is dus zeker mogelijk.

Moet ik gebruik maken van het huidige spoor?
ProRail moet invloed hebben op de realisatie van de oplossing en er kan gebruik gemaakt worden van de assets van ProRail. Het gaat in de basis om het product dat wij leveren, dus het mogelijk maken van personen- en goederenvervoer over rails.

Mag ik sleutelen aan de rails?
Alles kan zolang personen- en goederentransport over rails op een betrouwbare en veilige manier mogelijk is en het kwaliteitsniveau niet negatief wordt beïnvloed.

Is NS betrokken bij deze PrijsVraag?
Nee, dit de ProRail PrijsVraag. Oplossingen moeten dus binnen de invloedssfeer en assets van ProRail gezocht worden.

Wat is het energieverbruik van treinen? Wat is het energieverbruik op stations?
Deze cijfers staan op de website onder Informatie.

Hoe wordt stroom ingekocht en wat gebeurt er met een overcapaciteit?
De rekening voor de elektrische energie bestaat uit de transportkosten (voor het transport van de energie) en de energiekosten.
De elektrische energie wordt ingekocht via een "inkoopvereniging" Vivens waarvan alle vervoerders en ProRail lid zijn. Er kan vooraf redelijk nauwkeurig worden voorspeld hoeveel energie zal worden afgenomen. Minder of meer afnemen dan de afgesproken hoeveelheid heeft geen gevolgen. Er wordt betaald per afgenomen kWh. Ieder Vivens lid betaalt zijn aandeel van de afgenomen energie.
ProRail betaalt de transportkosten voor de aansluitingen die onder het beheer van ProRail vallen. De vervoerders betalen deze kosten via de gebruiksvergoeding voor het spoor weer indirect terug aan ProRail. Er wordt jaarlijks door ProRail redelijk nauwkeurig voorspeld wat het maximum aan te transporteren energie per aansluitpunt zal zijn. Dit bepaalt de hoogte van de transportkosten. Het overschrijden van het maximum heeft geen gevolgen.

Wat is jullie positie ten opzichte van netbeheerders?
ProRail is een beheerder van een particulier net. Dit is een specifieke positie die in de energiewet is opgenomen. In tegenstelling tot de openbare netbeheerders hoeven wij geen aansluitingen voor derden te leveren maar zijn alle aansluitingen voor onze eigen railinfrastructuur en natuurlijk voor de elektrische treinen.

Wat is de ingebouwde redundantie?
Er zijn ±240 onderstations. Op de meeste locaties kan een 1500 V onderstation uitvallen zonder gevolgen voor het treinverkeer. De overige railinfrastructuurvoedingen die kritisch zijn voor het treinverkeer (voeding voor verkeersleidingsystemen, seinen, etc) krijgen een hogere beschikbaarheid door het plaatsen van batterijen, noodstroomgeneratoren, een tweede netaansluiting , UPS'en of een combinatie van deze beschikbaarheid verhogende maatregelen.

Wat is de lengte van het geëlektrificeerde spoor?
Deze gegevens vindt u op onze website onder informatie.

Wordt er al gewerkt aan innovatie in het energievoorzieningsysteem?
Er wordt op dit moment een onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van tijdelijke opslag nabij het spoor van energie die treinen terugleveren tijdens het remmen.

Worden de bovenleidingen ’s nachts afgesloten?
Nee, de bovenleiding wordt alleen afgesloten bij een buitendienststelling (voor werkzaamheden aan het spoor).

Welke delen van een station zijn van ProRail?
ProRail is verantwoordelijk voor de transfergedeelten van het station dat wil zeggen het openbaar toegankelijke deel (perrons, traverse, tunnels etc). De winkels zijn van NS.

Wat zijn belangrijke aspecten voor ideeën die gericht zijn op stations?
Hoofddilemma bij stations is dat we graag willen besparen op energie terwijl we tegelijkertijd het comfortniveau voor reizigers omhoog willen brengen. Een energiebesparing mag niet ten koste gaan van wat wij noemen de ‘klantbeleving’ van het station. Bijvoorbeeld: minder verlichting is energiezuiniger, maar wanneer dit leidt tot sociale onveiligheid is het geen goede oplossing. Daarnaast zijn veiligheid, functionaliteit en onderhoudbaarheid belangrijke aspecten.

Hoe integraal wordt het verbeteren van de ‘stationsbeleving’ aangepakt?
ProRail wil de beleving op en het comfort van stations graag verbeteren. In dit project werken we samen met NS, Bureau Spoorbouwmeester en vele andere partijen (vervoerders, concessieverleners, belangenorganisaties) uit de spoorsector.

Zijn er innovaties in ontwikkeling gericht op energiebesparing op stations?
Onderzocht wordt het gebruik van aardwarmte (verwarming perrons) en de mogelijkheden die perronkappen bieden voor het plaatsen van zonnecellen worden verkend. Bij nieuw te bouwen stations willen we zo veel mogelijk duurzaam bouwen.

Zijn extra’s als de knuffelzuil en de warmtezuil op perrons te rijmen met minder energieverbruik?
De energievoorziening voor deze zuilen gebeurt via zonnecellen, daardoor stijgt het energieverbruik niet. De reizigers hebben deze extra’s positief ontvangen, ze dragen bij aan een betere klantbeleving en het comfort op stations.

Wat is de pilot dimregeling op station Sloterdijk?
In de voetgangerstunnel is een dimregeling aangebracht. De overgang tussen licht en donker wordt hierdoor kleiner. Dit heeft een positief effect op de sociale veiligheid. Bijkomend voordeel is dat het energieverbruik hierdoor afneemt.

Is een CO2-neutrale corridor wel binnen twee jaar te realiseren?
Het gaat bij de prijsvraag om dat we binnen 1 à 2 jaar een realistische pilot uit kunnen voeren, die een idee geeft van de haalbaarheid op langere termijn. Een systeeminnovatie kan niet op korte termijn worden geïmplementeerd, maar kan op langere termijn veel voordeel opleveren.

Wat zijn de systeemgrenzen voor de innovatieve ideeën in relatie tot het infragebruik?
Het ontwerpen van treinen zelf valt buiten de aandacht van ProRail. Wel kan ProRail het verbruik van treinen beïnvloeden, door te sturen op energiezuinig rijden en plannen. RouteLint is hier een voorbeeld van. Meer informatie over RouteLint staat onder informatie op de website.

Gebruikt ProRail al groene stroom?
Op dit moment is 40 procent van de energie die ProRail inkoopt groene stroom.

Wil de jury louter technische maatregelen ontvangen?
Nee, alle innovatieve ideeën die een substantiële bijdrage kunnen leveren aan de doelstelling van de prijsvraag zijn welkom. Dat kunnen bijvoorbeeld ook proces maatregelen zijn.

Is alleen het CO2-voordeel het criterium waarop de jury zal beslissen?
Nee, het gaat ook om toepasbaarheid, kosten, beschikbaarheid van het spoor, betrouwbaarheid, milieubelasting en veiligheid.

Wat is de rol van geluid en geluidreductie in deze PrijsVraag?
Het gaat in eerste instantie om CO2 reductie. De oplossingen mogen daarbij de omgeving niet negatief beïnvloeden. Geluid sluit aan bij het criterium ‘omgeving’; de people-planet-profit-benadering is het uitgangspunt. ProRail wil ook verder gaan dan de wetgeving vraagt in bijvoorbeeld de Flora en Faunawet en de Wet Milieubeheer. ProRail werkt actief mee aan het herstel van de ecologische hoofdstructuur in het Meerjarenplan Ontsnippering.

Welke besparing op het energiegebruik kan er met RouteLint worden bereikt.
Met RouteLint kan een besparing van 5 % worden verwezenlijkt. Link naar infromatie

 
Bovenstaande informatie wordt gezien als onderdeel van het wedstrijdprogramma. Indien bovenstaande informatie strijdig is met het wedstrijdreglement prevaleert het reglement, tenzij bij een antwoord expliciet wordt vermeld dat wordt afgeweken van hetgeen in het wedstrijdprogramma staat.