Algemeen

GSM-R is een radiocommunicatiesysteem waarmee zowel draadgebonden als draadloze spraak- en datacommunicatiefuncties gerealiseerd kunnen worden. GSM-R is gebaseerd op de wereldwijde GSM standaard, derhalve kent GSM-R zeer veel overeenkomsten met het overbekende GSM. Door het toevoegen van enkele specifieke functies is echter veel meer mogelijk dan met standaard GSM. Daarmee is GSM-R uitermate geschikt voor gebruik in de spoorse omgeving, zoals voor spraakcommunicatie tussen treindienstleider en machinist, rangeercommunicatie, communicatie tussen baanwerkers, etcetera, alsmede datacommunicatie tussen trein en walapparatuur ten behoeve van treinbeveiliging, monitoring van tal van infra-systemen en processen, enzovoorts.

GSM-R wordt in geheel Europa geintroduceerd en vervangt daarmee veelal ook de wat oudere radionetwerken. De datum waarop GSM-R netwerken beschikbaar komen verschilt echter per land. In Nederland is GSM-R sinds midden 2004 in gebruik.

In vrijwel alle europese landen is het verplicht om GSM-R compatibele treinradio’s in de cabines te hebben.

GSM-R bestaat uit een Mobiel Netwerk en Randapparatuur, net zoals in de “gewone” GSM wereld.

Het Netwerk bestaat uit centrale apparatuur en een groot aantal zenders, waarmee radiodekking wordt gerealiseerd. Het GSM-R netwerk is verbonden met tal van andere telefoon- en datanetwerken, zodat ook via GSM-R communicatie over de gehele wereld mogelijk is. GSM-R netwerken mogen overigens alleen dekking leveren op en nabij spoorlijnen, er is dus geen landelijke dekking zoals bij de meeste commerciele GSM netwerken.

De randapparatuur omvat onder andere treinradio’s, handheld apparatuur (“mobieltjes”), GSM-R portofoons en modems, die allemaal voorzien zijn van een zogenaamde sim-kaart.

De Infrabeheerders zijn de eigenaren van de GSM-R netwerkinfrastructuur en de simkaartjes,  de verschillende gebruikers (zoals vervoerders en infrabedrijven) zijn veelal de eigenaren van de randapparatuur.

Het kunnen gebruiken van de verschillende mogelijkheden van GSM-R hangt af van de eigenschappen van de randapparatuur en het zg. “gebruikersprofiel”, dat wordt vastgelegd in de overeenkomst die is gesloten tussen gebruikers(-organisatie) en de netwerkbeheerder.