Treindienstleider Ken: Ontsporing als veiligheidsmaatregel

/ Nieuwsbericht
Het was groot nieuws: ‘ProRail liet trein met opzet ontsporen’. Op nieuwssites was te lezen dat ProRail in mei met opzet een sprinter bij Ede-Wageningen liet ontsporen. De ene redactie was genuanceerder dan de ander. Een woordvoerder van ProRail bevestigde dat de trein inderdaad uit de rails was gelopen door een veiligheidsmaatregel aan onze kant. Maar hoe zit dat eigenlijk?

Treinverkeersleider Ken Chang legt het je uit. Hij start een serie blogs over treinverkeer, die je kunt volgen via onze Facebookpagina. Zijn eerste blog kun je ook hieronder lezen! Ken blogt over situaties die hij tegenkomt tijdens zijn dagelijkse werkzaamheden als treinverkeersleider bij ProRail. Heb jij een onderwerp waar je meer over wilt weten? Stuur deze naar Ken.Chang@prorail.nl. Dan probeert hij jouw vraag in één van de volgende blogs te beantwoorden. 

Ontsporen met de ontspoortong

Een ontspoortong is op een aantal plekken in Nederland te vinden. Ze liggen bijvoorbeeld op de grens tussen het gebied van de werkplaats en de hoofdbaan. Een ontspoortong is een wissel. Rechts leidt het wissel de trein naar de hoofdbaan en links letterlijk uit het spoor.
Als het sein voor de ontspoortong rood toont, dan zal het wissel de trein dus uit het spoor en richting de ballast leiden.

In deze video is de werking van zo’n ontspoortong goed te zien. De stoomtrein vertrekt, terwijl het sein nog op rood staat. De ontspoortong doet hier zijn werk.

Waarom met opzet laten ontsporen

Het opzettelijk laten ontsporen van een trein klinkt als een redelijk extreme en riskante maatregel. Echter moet je er niet aan denken dat een trein zomaar de hoofdbaan op kan rijden waar op dat moment een reizigerstrein met 140 km/h aan komt denderen. Dan is het misschien toch verstandiger om een langzaam rijdende trein gecontroleerd te laten ontsporen en deze zo stil te zetten. Naast ontspoortongen bestaan er ook stopontspoorblokken. In plaats van een wissel, is dit een blok dat op het spoor ligt als het sein ervoor rood toont. Wordt het sein bediend, dan zal vooraf automatisch het blok van het spoor gehaald worden. Ook dit is om te voorkomen dat door rood rollende treinen of wagons de hoofdbaan onbedoeld de hoofdbaan op rijden.

Kortom, ontspoortongen en stopontspoorblokken worden niet voor niets een veiligheidsmaatregel genoemd. Ze voorkomen dat een 'rood sein passage' een risico vormt voor treinen die op het hoofdspoor rijden.