ProRail en de HSL-Zuid

Een veelgestelde vraag: wat is de rol van ProRail op de HSL-Zuid? ProRail beheert het hoofdspoorwegnet in Nederland. Wij zijn daar verantwoordelijk voor aanleg, onderhoud, beheer en veiligheid, inclusief de capaciteitsverdeling. De HSL-Zuid is op dit gebied echter een bijzonder stuk spoor. ProRail is daar wel de ‘hoofdbeheerder’. Maar het dagelijks beheer – inclusief onderhoud en storingsherstel - is in handen van Infraspeed BV. ProRail heeft deze spoorlijn niet ontworpen of gebouwd.

Meer hogesnelheidstreinen tussen Amsterdam, Brussel en Parijs. Met dat doel voor ogen is de HSL-Zuid aangelegd, in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. De HSL-Zuid bestaat uit twee spoorlijnen: Hoofddorp-Rotterdam West en Barendracht-Belgische grens. In 2009 reden de eerste supersnelle treinen over de HSL-Zuid. Momenteel (2019) rijden er 269 treinen per dag over de HSL, van de IC direct tot de Eurostar. 

Lange Termijn Visie

De taakverdeling op deze lijn is bijzonder. Zo werden de HSL-spoorlijnen gebouwd door Rijkswaterstaat, in opdracht van het ministerie. Voor aanleg en onderhoud van de ‘bovenbouw’ – sporen, seinen, wissels en bovenleiding – contracteerde het ministerie zelf de aannemer Infraspeed BV. In elk geval tot 2031 is Infraspeed verantwoordelijk voor het dagelijks beheer, onderhoud en vernieuwing op deze lijnen. Maar ook voor zaken als storingsherstel en prestatiemanagement. Momenteel worden er verbetermaatregelen genomen om de prestaties van de HSL te verhogen, bijvoorbeeld door het plaatsen van camera’s in de spanningssluizen.

De prestaties van de HSL zijn nog niet op het niveau van het hoofdrailnet. Om dit te bereiken hebben NS en ProRail een Lange Termijn Visie opgesteld. Hierin staat wat er nodig is om in de toekomst dezelfde punctualiteit te rijden. Deze Lange Termijn Visie is in september 2018 aangeboden aan de Tweede Kamer.

Rol ProRail

ProRail is beheerder van het gehele hoofdspoorwegnet. Dus ook van de HSL-Zuid. Maar anders dan op de rest van het spoor, dragen wij op de HSL-Zuid niet de feitelijke, dagelijkse zorg voor beheer en onderhoud - die ligt bij Infraspeed  BV. Wat wij als beheerder wel doen, is controleren of Infraspeed haar afspraken met het ministerie goed uitvoert. Dat doen wij in opdracht van het ministerie. Verder zijn wij ook op de HSL-Zuid verantwoordelijk voor de verkeersleiding, de capaciteitsverdeling (‘welke vervoerder mag wanneer over het spoor rijden?’) en de organisatie bij calamiteiten.