Veiligheid langs het spoor

In Nederland zijn zo’n 350 Niet Actief Beveiligde Overwegen: NABO’s. NABO’s worden alleen aangegeven met andreaskruisen en schrikhekken. Bij een NABO moeten mensen zelf alert zijn op een naderende trein. Dat maakt deze overwegen, zeker als ze op openbaar toegankelijk terrein liggen, levensgevaarlijk. Het gebruik van de overwegen neemt toe en treinen worden sneller en stiller. Veel NABO’s liggen ook in een landelijke omgeving, waar mensen niet bedacht zijn op plotseling opdoemende treinen. Er vallen jaarlijks gemiddeld twee doden op NABO’s en er vinden dagelijks bijna-ongelukken plaats.

NABO

Een NABO is een onbeveiligde overgang. De afkorting staat voor Niet Actief Beveiligde Overweg en bij dit type overweg is er geen afsluiting door middel van slagbomen. De onbewaakt overwegen zijn vaak te vinden in gebieden waar relatief weinig mensen het spoor over hoeven te steken. Dit komt vaak voor bij onverharde wegen en paden. Deze overwegen zijn uitgerust met een Andreaskruis en waarschuwingsborden, maar worden niet actief beveiligd met spoorbomen, bellen en lichtsignalen. Gebruikers moeten op deze overwegen dus extra alert zijn op naderende treinen en dit kan gevaarlijke situaties met zich meebrengen.

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) heeft ProRail een opdracht gegeven om de 159 publiek toegankelijke NABO’s, op het reizigersnet, zo snel als mogelijk op te heffen. Hier is 38 miljoen euro voor beschikbaar, waarbij een gebiedsgerichte oplossing wordt nagestreefd. De Staatsecretaris verwacht dat de spoorbeheerder en wegbeheerders gezamenlijk werken aan het verbeteren van de veiligheid, en de kosten van de maatregelen gedeeld worden (50% cofinanciering).
Hiertoe zijn het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en ProRail het Programma NABO gestart. We werken samen aan het ver beteren van de veiligheid.

Soorten NABO's

Er zijn verschillende soorten NABO’s en daarom kan ProRail nooit eenzijdig besluiten. Er zijn publieke en particuliere overwegen.

Publieke overweg
Bij publieke overwegen is het de wegbeheerder die besluit of een overweg kan worden opgeheven of aangepast. De wegbeheerder is dan vaak de gemeente of provincie.

Particuliere overweg
Bij particuliere overpaden moet de rechthebbenden afstand doen van hun rechten. Dit zijn lange procedures, omdat er soms sprake is van meerdere percelen waar recht van overpaden voor gelden. Het opheffen of aanpassen van een particuliere overweg kan dan ook alleen met uitdrukkelijke toestemming van de rechthebbenden.

Maatregelen

De wens is om alle onbewaakte overgangen de komende jaren op te ruimen. Er zijn daarbij verschillende mogelijkheden:

  • het opheffen van een overweg
  • het actief beveiligen van een overweg met bomen, bellen en lichtsignalengebruik
  • creëren van een alternatief
    • tunnelbuis voor wandelaar, fietsers en ruiters
    • tunnelbak voor vee
    • trap over het spoor