Veelgestelde vragen over "Weersinvloeden"

« Terug naar Weersinvloeden

Hoe werkt de stroefmakende gel Sandite op glad spoor?

Sandite is een gel vermengd met zand en metaaldeeltjes. Deze stroefmakende gel wordt vanuit zes reizigerstreinen op de rails gespoten en door de treinwielen hard op het spoor gedrukt. Hierdoor wordt de gladde laag van platgereden blaadjes kapot gemaakt. We brengen Sandite aan op rails in bosrijke gebieden op plaatsen waar treinen moeten afremmen en optrekken. Dat betekent ongeveer een kilometer vóór en ná een station.

Doordat we Sandite vanuit reizigerstreinen op de sporen spuiten, hoeven we er geen extra treinen voor in te zetten. De zogenaamde Sandite-treinen worden voor de herfst in de dienstregeling opgenomen op trajecten waar dat nodig is. Het aanbrengen van Sandite gebeurt op werkdagen aan het begin van de reizigersdienst, of vaker als het nodig is.

Bij extreme gladheid kan ook handmatig extra Sandite worden aangebracht. ProRail heeft daarvoor op een aantal locaties vaste Sandite-installaties geïnstalleerd.

Welke problemen ontstaan er op het spoor in de herfst?

In de herfst kan het spoor glad worden door de combinatie van vocht en afgevallen bladeren op de rails. Als de treinen door deze bladerenmassa rijden, ontstaat een soort moes die aan de spoorstaaf blijft plakken.
Gladheid kan ook ontstaan door roest, luchtvervuiling, condensvorming en algen.

Door de gladheid verliezen treinen grip op rails. Bij het optrekken en remmen op glad spoor kunnen de wielen slippen en blokkeren. Daardoor gaan de wielen over de rails schuiven in plaats van draaien. Dat veroorzaakt schade aan wielen en rails.

Als het spoor glad is door bladafval, passen machinisten hun snelheid aan. Ook remmen ze eerder en trekken ze voorzichtiger op. Dit doen ze om de hinder door gladde sporen zo veel mogelijk te beperken.

Waarom passen ProRail en NS de dienstregeling soms aan?

Wanneer er op het spoor tegelijkertijd meerdere storingen zijn, bestaat het risico dat de treindienst in een groter gebied ernstig verstoord raakt. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren bij ernstige sneeuwval.

Als we dit kunnen voorspellen, kunnen we besluiten om te gaan rijden met een aangepaste dienstregeling. Er rijden dan minder treinen en reizigers moeten vaker overstappen. Daardoor komt er meer ruimte op het spoor om mogelijk verstoringen op te vangen en te herstellen. Reizigers kunnen er dus enige hinder van ondervinden, maar we voorkomen wel dat het treinverkeer helemaal stil komt te liggen.

Wat is de rol van het Operationeel Controle Centrum Rail (OCCR) bij grote verstoringen?

Het OCCR is een samenwerkingsverband van ProRail, de spoorvervoerders en spooraannemers. Dit centrum bestaat sinds oktober 2010 en coördineert de afhandeling van calamiteiten en incidenten op het spoor. Zo kunnen ze snel tot een gezamenlijk besluit komen over de te nemen maatregelen.

Via een zogenaamde ‘spoorradar’ beschikken alle betrokken partijen over actuele, correcte, complete en eenduidige informatie op het gebied van storingen en punctualiteit. Ze werken dus vanuit dezelfde informatie en kijken naar dezelfde grafieken.

Hebben treinen in andere landen ook problemen met winterweer?

Ook in landen als Zwitserland, Zweden en Engeland leidt sneeuw regelmatig tot overlast. Daarom wisselen wij informatie uit met onze collega’s binnen als buiten Europa. Op deze manier leren wij van elkaar. Lees hier meer over in de benchmark (pdf) die in opdracht van de minister van Infrastructuur en Milieu is uitgevoerd.

Wat is het grootste probleem op het spoor in de winter?

In de winter is de kans op storingen groter dan in de rest van het jaar. Om te zien waardoor in de winter de grote problemen ontstaan, hebben we de afgelopen winters geanalyseerd. Uit die analyses blijkt dat het heel lastig is om het treinverkeer in beweging te houden als er tegelijkertijd meerdere storingen zijn op belangrijke plekken.

NS en ProRail werken samen aan een fundamenteel onderzoek naar de huidige wijze van het spoorsysteem. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar optimale inzet van de medewerkers en ICT-systemen.

Wat heeft ProRail anders gedaan dan voorgaande winters?

Samen met vervoerders en aannemers hebben we de winterdraaiboeken aangescherpt en hiermee geoefend. We hebben de controle van de wisselverwarming verbeterd. Op de belangrijkste wissels hebben we een systeem aangebracht waarmee we op afstand het functioneren van het wissel kunnen zien. Ook hebben we de proef tegen ijsvorming onder treinen verder uitgebreid. Daarnaast hebben we bij verwacht slecht eerder een aangepaste dienstregeling ingezet.

Is ProRail klaar voor de winter?

We hebben ons zo goed mogelijk voorbereid. ProRail, de aannemers en de vervoerders spannen zich maximaal in om overlast te voorkomen en hebben preventief maatregelen getroffen. Ondanks deze maatregelen en goed onderhoud van onze infrastructuur valt niet uit te sluiten dat reizigers door winterweer vertraging oplopen. Het spoor blijft, net als het vlieg- en wegverkeer, gevoelig voor sneeuwval en vorst.

Welke maatregelen neemt ProRail tegen winterweer?

ProRail neemt elke winter voorzorgsmaatregelen tegen de hinder die kan ontstaan door winters weer. We inspecteren de wisselverwarming en plegen extra onderhoud. We houden op strategische plekken extra storingsploegen paraat en er staan permanent wegsleeplocomotieven klaar om gestrande treinen zo snel mogelijk naar een station te kunnen slepen. Ook experimenteren we met drones (onbemande helikopters) om de wisselverwarming te inspecteren.

Hoe vangt ProRail de uitzetting van de spoorrails door warmte op?

Spoorstaven kunnen temperaturen aan van -20 tot +60 graden Celsius. Ze zetten uit door hitte en krimpen door kou. Om die beweging op te vangen gebruikten we voegen tussen de spoorstaven. Tegenwoordig laten we voegloos spoor aanleggen. Dit spoor is gelast tot één stuk. Voegloos spoor kan de spanningen door het uitzetten en krimpen van de metalen spoorstaaf volledig opvangen. Waar het niet mogelijk is om voegloos spoor aan te leggen - bijvoorbeeld op lange bruggen - gebruiken we compensatielassen, kleine openingen tussen de spoorstaven die krimpen uitzetting op kunnen vangen.

« Terug naar Weersinvloeden