Het leven van een verzetsheld

Twee monumenten heeft de Inktpot om slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog te herdenken. Buiten het hoofdkantoor staat het Monument voor Gevallen Spoorwegpersoneel, voor 499 spoorwegambtenaren die slachtoffer werden van de oorlog. Binnen in het hoofdkantoor hangt een plaquette met 32 NS-werknemers die destijds het leven lieten. Op beide monumenten prijkt de naam van Jacques Isaac Marie (J.I.M.) Reitsma.

Op 1 september 1932 begon Jacques als aspirant adjudant-inspecteur bij de Nederlandse Spoorwegen. Volgens zijn necrologie, geschreven door zijn vader, ‘werd hij den 1en October 1943 afdeelingschef 1e kl. en wel bij de werkplaatsen te Utrecht, waar hij gelegenheid kreeg zijn inzichten op technisch-economisch gebied uit te werken.’  

Verzetsheld

Tijdens de bezetting zat Jacques bij het verzet, waar hij vanwege zijn vasthoudendheid, taai geduld en grote zwijgzaamheid bijzonder geschikt voor was. Zelfs zijn naaste omgeving - die hem een onverzettelijk man noemde, die soms te veel risico nam -  was er niet van op de hoogte. Tijdens de spoorstaking van 1944 werd hij toevallig gevangengenomen in een boerderij, waar men een ander zocht. Ondanks ‘barbaarse’ mishandelingen zweeg hij ook in de gevangenis op het Wolvenplein te Utrecht. Op 4 november 1944 werd hij overgebracht naar Zevenaar en wist hij te ontsnappen.

Vanuit Utrecht wist hij met zijn vrouw en vijf kinderen een boshut in Barneveld te bereiken. Toen de Canadese geallieerden in het land arriveerden, sloot Jacques zich daarbij aan. Dat werd hem fataal. ‘Een schot door het hoofd maakte een einde aan het leven van een goed vaderlander, uitstekend huisvader, hard werker en eminent geleerde.’

Herdenken

Het verhaal van Jacques is een van de talloze verhalen van spoorwegambtenaren die hun leven riskeerden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dankzij de kleinzoon van Jacques hebben we een fotolijstje ontvangen van zijn opa, waarmee we ook in de Inktpot zijn verhaal kunnen blijven herinneren. Dit soort verhalen herdenken we elk jaar bij het monument voor ons hoofdkantoor.