Van controller tot topman

Als John Voppen per 1 juli 2026 de deur van de Inktpot achter zich dichttrekt, sluit hij een tijdperk af. Ruim 21 jaar werkte hij bij de Nederlandse spoorbeheerder: als controller, later als directeur Verkeersleiding, vervolgens in de raad van bestuur als COO en de laatste 6,5 jaar als CEO. Voppen is het gezicht van de transformatie geworden die ProRail doormaakte: van een technisch spoorbedrijf tot een organisatie die in verbinding met de sector en midden in de Nederlandse samenleving staat.

Zijn streven naar sector-brede samenwerking zette hij altijd centraal. Alleen in gezamenlijkheid kunnen we topprestaties halen, waarbij John uit ervaring meegeeft: “De echte opgave zit zelden alleen in de inhoud. Die zit meestal in de vraag hoe je met elkaar werkt. Of je bereid bent verder te kijken dan je eigen rol, je eigen gelijk en je eigen belang.”

Wat maakte hij in zijn jaren als CEO allemaal mee?

Aan de keukentafel

In december 2019 nam Voppen de rol van CEO over van Pier Eringa en nauwelijks drie maanden later stond de wereld op zijn kop. De coronacrisis brak uit waardoor er op sommige momenten bijna geen reizigers waren om van het spoor gebruik te maken. Bijna, want ProRail en vervoerders stonden voor de taak om treinen te laten rijden voor mensen met cruciale beroepen en het goederenvervoer. Voppen toonde zich in die tijd een betrokken voorman: thuis aan zijn keukentafel sprak hij zijn duizenden medewerkers toe en beantwoordde hij vragen. 

Onder zijn leiding greep ProRail dat moment van rust op het spoor aan als een kans. Samen met spooraannemers wisten wij geplande onderhoudswerkzaamheden en grote spoorvernieuwingen te versnellen, naar voren te halen en succesvol af te ronden, uiteraard met behoud van de coronamaatregelen voor het uitvoerende personeel. Het spoor moest en zou klaarliggen voor de toekomst.

Prestaties en stations  

Met het oog op diezelfde toekomst is tijdens Voppens periode veel verbeterd op en rond stations. Door het hele land zijn grote projecten uitgevoerd en afgerond. Knooppunten als Rotterdam Centraal (2014), Arnhem Centraal (2015), Den Haag Centraal (2016), Breda (2016) en Utrecht Centraal (2016) werden vernieuwd en toekomstbestendig gemaakt. Andere grote stationsprojecten zijn nog volop aan de gang. Bijvoorbeeld in Groningen, Amsterdam en Nijmegen. Ook op andere plekken is er gewerkt aan modernisering en uitbreiding, zoals in Zwolle en Leeuwarden. Het is slechts een greep uit een lange lijst. 
 
De prestaties op het Nederlandse spoor waren in de tijd van Voppen - in vergelijking tot andere landen in Europa - van heel hoog niveau. Dat is knap, omdat het netwerk zeer druk bereden wordt. Het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer gaf hier een boost aan: elke tien minuten een trein op Amsterdam-Utrecht-Eindhoven. Ook op andere plekken rijden veel meer treinen dan daarvoor, zoals Groningen-Assen en Rijswijk-Rotterdam.

Duurzaam, veilig en weerbaar 

Tijdens zijn jaren als CEO werd ook de impact van klimaatverandering op de Nederlandse infrastructuur steeds duidelijker zichtbaar. Het spoor kreeg te maken met extreme weersomstandigheden: van verzakkingen van het spoor door hevige regenval en overstromingen (zoals in Limburg), tot extreme hitte waarbij rails dreigden uit te zetten en elektronica oververhit raakte. Onder zijn leiding kwam er meer aandacht voor 'klimaatadaptatie' en het weerbaarder maken van de spoorinfrastructuur. 

Daarnaast kwam er geopolitieke dreiging bij. Tegen het einde van zijn termijn vroeg Voppen openlijk aandacht voor de weerbaarheid van het spoor. De cyberveiligheid, maar ook de veerkracht van spoorherstel moet beter. Investeringen in het spoor voor defensie zijn hard nodig, zodat militaire transporten soepel plaats kunnen vinden. Spoorveiligheid was een ander groot thema, waar John zich persoonlijk sterk voor maakte. Daardoor is het werk aan het spoor ook veiliger geworden. Dat bereikte hij vooral door aandacht te vragen voor een veiligheidscultuur.

Betrokken en transparant 

De tijd van Voppen kende ook enkele diepe dalen door ernstige ongelukken die ProRail en de sector hard raakten. Het meest tragische voorbeeld hiervan was het zware treinongeval bij Voorschoten in de nacht van 4 april 2023. Een reizigerstrein en een goederentrein botsten toen op een bouwkraan van een aannemer die op het spoor stond voor geplande onderhoudswerkzaamheden. Hierbij kwam een spoormedewerker om het leven en raakten tientallen reizigers gewond.  

Voppen ging ter plekke, zoals hij dat ook bij andere incidenten deed, om te praten met betrokken en een hart onder de riem te steken. De CEO toonde zich bij crisis of incident altijd een betrokken en transparante topman. Hij trok zich het lot van de slachtoffers persoonlijk aan en h sprak met zijn mensen. Hij schoof aan bij talkshows om ook de brede samenleving te informeren. Transparantie was sowieso zijn inzet. Ook als prestaties tegenvielen trad hij naar buiten. Eerlijk over hinder en impact van werkzaamheden. De reiziger en de omgeving daarbij zo goed mogelijk meenemen.

In gezamenlijkheid

Zowel op landelijk als internationaal niveau stond Voppen voor samenwerking. Hij was als vicepresident een van de voortrekkers binnen European Rail Infrastructure Managers (EIM) en hij maakte zich in die rol hard voor onder meer het verbeteren van Europese verbindingen. Landelijk trok ProRail onder zijn leiding regelmatig met Rijkswaterstaat op om gezamenlijk de enorme toegevoegde waarde van goede infrastructuur voor de Nederlandse samenleving en economie te laten. Door zitting te nemen in het bestuur van Next Generation Infrastructures (NGinfra) zocht hij onder meer de samenwerking op om het neipende personeelstekort aan te kaarten.  

De CEO groeide gaandeweg uit tot een topman die geen blad voor de mond nam en stelling durfde te nemen, waarbij hij onvermoeibaar hamerde op het belang van langetermijninvesteringen in plaats van politieke waan van de dag. Voppen deed wat hij beloofde bij zijn aanstelling. Hij kwam op voor de spoorsector en voor duurzame mobiliteit in Nederland. En dat deed hij op de manier waarin hij rotsvast gelooft: alleen in gezamenlijkheid kan de maatschappij maximaal van het spoor profiteren.