In het holst van de nacht

Honderden ProRailers zijn ’s nachts op en rond het spoor aan het werk. Wanneer de rest van Nederland slaapt, zorgen zij ervoor dat het treinverkeer overdag gewoon kan rijden. Ze lossen storingen op, plegen (spoed)onderhoud en nog meer. Koen Friele is productiemanager bij een van onze aannemers, Asset Rail. We lopen een dagje, excuus, nachtje met hem mee.

Koffie en instructies

Het is 23.00 uur ’s avonds. De gemiddelde negen-tot-vijfwerker heeft net zijn tanden gepoetst om in bed te gaan liggen, maar Koen en zijn collega’s komen dan langzaam binnendruppelen. “Tot de laatste trein zijn rit heeft afgereden, zijn we dan bezig met de voorbereiding. Monteurs worden over de veiligheidsmaatregelen geïnstrueerd en er wordt natuurlijk veel koffie gedronken. Meestal kan het spoor dan rond kwart over 1, half 2 buitendienst. Dan draagt de treinverkeersleider de verantwoordelijkheid over aan de leider werkplekbeveiliging. En dan begint het echte werk.”

Werken op een deadline

Tussen half 5 en 5 uur moet het werk klaar zijn, want dan beginnen de eerste treinen weer te rijden. Onze aannemers die ’s nachts werken hebben bijna alles wat nodig is om storingen op te lossen en onderhoud te plegen in het magazijn liggen, van spoorstaven tot overwegbomen. In een tijdsbestek van zo’n drie uur wordt van alles gedaan. De wissels worden onderhouden, net als de verwarming, de energiedragingen en de seinen. Ook het schoonmaken en leesbaar houden van spoorwegborden valt onder de werkzaamheden.

Hoe bevalt dat, werken met zo’n strakke deadline? “Goed. Nou plan je natuurlijk klussen die net korter duren dan de tijd die je daarvoor hebt. Maar het werkt goed. En wanneer een nacht niet volgens de planning is verlopen, dan evalueren we dat later”, vertelt Koen. “Elke nacht verschilt op die manier van elkaar. Soms werken we met twee of drie teams tegelijk, soms heb je nachten waarin wel twintig teams gelijktijdig aan het werk zijn.”

Veiligheid

De hoeveelheid werk aan het spoor groeit, waardoor elke nacht honderden spoorwerkers aan het werk zijn. Dit doen werknemers van onze aannemers Asset Rail, Strukton en Volker Rail. Omdat we werken wanneer er geen treinen rijden, is een enorme daling te zien van het aantal veiligheidsincidenten. Om de kwaliteit en beschikbaarheid van het spoor te kunnen blijven garanderen, blijft nachtwerk noodzakelijk. Tegelijkertijd is het krap op de arbeidsmarkt. Daarom willen we de balans tussen dag- en nachtwerk verbeteren.

Koen vertelt hierover: “De meeste mensen bevalt nachtwerk prima. Het belangrijkste is dat mensen een ritme hebben. Als je iemand een nachtdienst geeft, een dag rust, een dagdienst, een dag rust en dan weer een nachtdienst, dan maak je mensen kapot. Wij werken daarom met vaste ritmes: vijf nachten achter elkaar bijvoorbeeld. Zo kunnen mensen dat thuis ook beter combineren. Iedereen heeft dan ook zijn eigen modus: sommige mensen slapen ervoor, sommigen erna. En natuurlijk maakt de financiële vergoeding die je krijgt voor nachtwerk veel goed.”