Veilig bouwen: hoe werkt dat in de praktijk?

Op het bouwterrein van PHS Nijmegen gebeurt van alles en vaak ook nog tegelijkertijd. Zeker tijdens de treinvrije periode (TVP), die op 14 mei begint. Verschillende vakgebieden, meerdere aannemers en een bouwterrein midden in de stad maken het complex. Heini van der Westerlo en zijn collega’s bij Dura Vermeer zorgen ervoor dat dat allemaal veilig gebeurt.

Verder kijken

Manager integrale veiligheid Heini en zijn team zorgen ervoor dat de veiligheid vanaf het ontwerp tot uitvoering integraal, aantoonbaar en praktisch wordt geborgd. En dat mensen ernaar (kunnen) handelen.

“Integrale veiligheid betekent dat je verder kijkt dan één domein”, vertelt Heini. “Het gaat niet alleen om arbeidsveiligheid, maar ook om veilig werken langs het spoor of milieurisico’s en de impact op de omgeving.”

Samen verantwoordelijk voor veiligheid

Op en rond de bouwplaats werken verschillende teams uit verschillende vakgebieden naast elkaar op hetzelfde moment. En tijdens een TVP, waarin het spoor buiten dienst is, gebruiken ook andere projecten dit moment om werkzaamheden op andere locaties langs hetzelfde traject uit te voeren.

“Dat brengt extra risico’s met zich mee”, zegt Heini. “Onze rol als team is om te borgen dat eisen uit contracten en wetgeving ten aanzien van veiligheid en gezondheid worden nageleefd. Zodat iedereen weet wat er speelt, waar de risico’s zitten en hoe we elkaar daarin niet in de weg zitten.”

De eindverantwoordelijkheid voor veiligheid ligt bij de Veiligheid&Gezondheid-coördinator, maar het veiligheidsteam ondersteunt om die rol goed in te kunnen vullen. Ze organiseren bijvoorbeeld instructies, stellen risicoanalyses op en toetsen werkplannen. Maar ook houdt het team werkplekinspecties en zorgt het voor voldoende bezetting van veiligheidsfunctionarissen, zoals werkplekbeveiligers en specialistische rollen binnen het spoor.

Risico's bespreken

“Veilig bouwen begint ruim voordat het werk buiten start. We kijken in aanloop naar de werkzaamheden samen naar de planning en bijbehorende risico’s. Onze belangrijkste partners en onderaannemers betrekken we hierbij. Zo organiseren we veiligheidsbijeenkomsten waarin we samen de belangrijkste risico’s bespreken”, vertelt Heini. “Denk bijvoorbeeld aan aanrijgevaar, elektrocutie- en struikelgevaar.

Maar ook de interactie van ons bouwverkeer met de omgeving komt aan bod. Deze risico’s vertalen we daarna naar concrete beheersmaatregelen en duidelijke instructies.” Deze worden door de werkvoorbereiders beschreven en vastgelegd in de Veiligheid & Gezondheids- en/of werkplannen.

Daar stopt het niet: “We blijven meekijken of wat we bedenken ook echt werkt in de praktijk. Je kunt van alles bedenken, maar uiteindelijk moet het buiten gebeuren. Daar zie je pas echt hoe plannen samenkomen. Door aanwezig te zijn kun je als het nodig is sneller helpen en coachen. Je ziet en weet dan wat er daadwerkelijk speelt.”

De grootste uitdaging

Een van de grootste uitdagingen binnen het project zit in de samenwerking tussen verschillende werkmaatschappijen en aannemers. “Iedereen heeft zijn eigen werkwijze en cultuur. De uitdaging is om dat samen te brengen tot één manier van werken, waarin veiligheid vooropstaat. Als één Dura Vermeer, maar ook samen met onze opdrachtgever ProRail en onderaannemers.”

Die samenwerking vraagt om afstemming en begrip. “Soms wordt veiligheid gezien als iets dat tijd kost of werk vertraagt. Dan is het belangrijk om het gesprek aan te gaan. Niet als ‘politieagent’, maar als partner die helpt om het werk veilig én uitvoerbaar te maken.”

Wat bepaalt of een project geslaagd is? “Als we incidentvrij blijven”, zegt Heini zonder aarzelen. “Geen ongelukken met ernstig letsel. Dat klinkt misschien logisch, maar daar draait het om. We bouwen iets moois, maar dat mag nooit ten koste gaan van de mensen die het maken of de omgeving.”