: Tijdwinst door bodemscans
De afdeling Explosieven Opsporing, Geodesie en Geofysica van Heijmans Infra doet bodemonderzoek met een radar die nauwkeurig meet wat er wél en níet in de bodem zit. Zo sporen ze bijvoorbeeld explosieven uit de Tweede Wereldoorlog op: wekelijks worden er nog onontplofte granaten gevonden. Maar ook als voorbereiding voor een nieuw spoorontwerp wordt de bodem gemeten.
Noorse techniek
Tot zover geen nieuws, radarmetingen bestaan al lang. Wel nieuw is de radar die Heijmans Infra gebruikt. Deze meet sneller en nauwkeuriger waardoor er eerder goed inzicht in de situatie is. Hoe kreeg Heijmans dat voor elkaar? Afdelingsleider Hugo vertelt: “Met radartechniek uit Noorwegen die we in Nederland geïntroduceerd hebben. Hiermee halen we meer informatie uit het systeem. Die combineren we met de bouwkennis van de aannemer.” Heijmans ontwikkelde speciaal voor de test- en praktijkfase van ASAP een speciale kraan, de krol, met een beweeglijke arm die ook links en rechts van het spoor heen kan meten.
Begin 2025 presenteerde Heijmans de bevindingen uit de test- en praktijkfase van ASAP aan ProRail. “Onze conclusie: de toegevoegde waarde voor ProRail is duidelijk. Met bodemscans vooraf kan ProRail 80 procent van de proefsleuven besparen. Dat is ontzettend veel!” Wel met een kleine nuance: niet overal is er goed te meten, legt Hillen uit. “Bij een station wordt het bijzonder lastig om te meten omdat daar ontzettend veel kabels in de grond liggen. Maar op lange stukken spoor blijkt het interessant om niet alleen op de millimeter nauwkeurig te weten wat er zit en waar, maar vooral ook: hier zit iets, en daar zit niets. Dat is je ruimte om iets nieuws in de grond te leggen.”
Van argwaan naar lof
Bij de meeste innovaties ontstaat altijd ergens weerstand. Ook Hugo en zijn team hebben dit ervaren. “Toen het spoor tussen Eindhoven en Den Bosch buiten gebruik was vanwege dassen onder het spoor, werden we op een donderdagavond in paniek gebeld. Vrijdagochtend stonden we op het spoor met de radar achter de quad. Je zag mensen argwanend kijken: wat is dat voor gek karretje? Maar niemand wist waar die dassen precies zaten met hun tunnel."
"En dat is nu het mooie van onze bodemscan: we maakten een kaartje waarop precies de dassentunnel te zien was. Toen mensen dat zagen, was iedereen enthousiast en kregen we alle lof. Weerstand overwin je vooral door het te proberen te begrijpen en te zien waar mensen tegenaan lopen in de praktijk.”
Cultuurverandering
Heijmans Infra staat aan de vooravond van de commerciële fase van ASAP. Kan ERTMS met Heijmans’ innovatie nu sneller ingevoerd worden? “Techniek kan helpen en we hebben een grote stap gemaakt”, stelt Hugo. “Maar het is nog te vroeg om het een daverend succes te noemen. Aan de samenwerking met ASAP ligt het niet. Die was en is prima, ook met de andere innovatiepartners, juist omdat je samen het probleem oplost."
"Maar bodemscans zijn bij ProRail nog geen standaard werkwijze. Daarvoor is denk ik ook een cultuurverandering nodig. Maak die bodemscans vanzelfsprekend. Ik hoop dat dit in de nabije toekomst het uitgangspunt wordt, want dat gaat ProRail echt tijdwinst bezorgen.”