180 jaar spoor: het begin van de spoorwegen

De laatste maand van 2019 is aangebroken. Het is het jaar waarin de spoorwegen in Nederland 180 jaar bestaan. Daarom blikken we tot 2020 terug op een aantal belangrijke momenten uit de spoorgeschiedenis. Deze week: het ontstaan van de spoorwegen.

Het ontstaan van de spoorwegen in Nederland - Aflevering 1 van ‘180 jaar spoor: de historie'

Eerste spoorlijn

De geschiedenis van de spoorwegen begint in 1839 met de eerste spoorlijn van Amsterdam naar Haarlem. Opgericht door de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HIJSM of HSM). Deze lijn werd tussen 1842 en 1847 verlengd, via Leiden en Den Haag naar Rotterdam, en staat tegenwoordig bekend als de Oude Lijn. In de eerste aflevering van videoserie '180 jaar spoor: de historie' vertellen Evelien Pieterse, conservator bij het Spoorwegmuseum, en Andreas Toufexes, adviseur bij ProRail Stations, over het ontstaan van de spoorwegen én de spoorwegen van nu. 

Breedspoor en normaalspoor

De eerste Nederlandse spoorlijnen zijn in breedspoor aangelegd. Het breedspoor had een wijdte van 194,5 centimeter. Breedspoor lag ook in Engeland, maar niet in de overige Europese landen. Toen de aansluiting met het spoor in Duitsland gemaakt moest worden, gaf dit problemen. Daar lag namelijk normaalspoor van 143,5 centimeter breed. Daarom werd besloten om vanaf 1855 nieuw spoor als normaalspoor aan te leggen en werd tot 1966 het bestaande spoor versmald.

Intensief spoornetwerk

Het aantal kilometers spoor is de afgelopen 180 jaar flink toegenomen. Waar er in 1860 nog maar driehonderd kilometer lag, ligt er nu 7.097 kilometer spoor. Inmiddels is ons spoornetwerk uitgegroeid tot een van de drukste netwerken in Europa en het aantal treinen neemt alleen maar toe. Daarom werkt ProRail elke dag aan een veilig en duurzaam spoor dat voldoet aan de vraag van de toekomst.

Gepubliceerd op