Vijf vragen aan : De infravervoerder
Een grote stap richting emissieloos spooronderhoud. Infravervoerder en aannemer VolkerRail nam begin 2026 als eerste in Nederland een volledig elektrische stopmachine in gebruik. Cor en Christiaan van Meeteren van VolkerRail zijn vanaf het eerste moment bij de ontwikkeling en ingebruikname betrokken geweest. We stelden hen vijf vragen.
Wat maakt deze stopmachine bijzonder?
De Unimat106 (E3-stopmachine) is ruim zeventig meter lang. Hij combineert onderhoud, vernieuwing en hoogwaardig meten in één werkgang. Dit werkt efficiënter, veiliger en slimmer. Cor is werkzaam als materieel specialist bij VolkerRail en is razend enthousiast: "Dit is het mooiste apparaat dat we ooit in onze vloot hebben gehad. De stopmachine is volledig elektrisch. Daardoor kunnen we onderstoppen, lichten en schiften zonder uitstoot. Dat is een primeur in Nederland"
De machine bestaat uit twee kernonderdelen: de stopmachine zelf en een geavanceerd meetsysteem. Tijdens het werk meet dit systeem de spoorligging in hoge resolutie. Christiaan van Meeteren is werkzaam bij VolkerRail als projectleider: "We krijgen daarmee direct hoogwaardige data die we kunnen gebruiken voor PGO-gebieden, én voor het uitvoeren van nulmetingen en vervolgstopgangen. Daardoor hoeven we veel minder vaak met meettrolley's het spoor in. Dat maakt het werk veiliger en efficiënter."
Is de Unimat106 stopmachine volledig emissieloos?
De machine werkt grotendeels emissieloos. Christiaan: "Als er geen spanning op de bovenleiding staat, schakelt de machine over op een hulpgenerator op HVO100. Daarnaast is de machine voorbereid op waterstof, zodat we in de toekomst volledig emissieloos kunnen werken." Uniek is dat de machine geschikt is voor zowel 1500 volt gelijkstroom als 25kV wisselstroom. Hierdoor is inzet door heel Nederland mogelijk.
Hoe maakt slimme technologie het werk makkelijker?
De WisselStopAssistent (WSA) is een AI-systeem. Deze helpt operators tijdens het stoppen. Cor: “Het systeem analyseert alles wat tijdens een stopgang gebeurt. Het leert continu van data uit binnen- en buitenland. Zo wordt het systeem steeds slimmer.” Dit leidt tot minder fouten en beschadigingen aan kabels of infra, betere ballastverdichting en volledige registratie van alle handelingen. Dankzij deze ondersteuning kan het werk met vier in plaats van vijf mensen worden uitgevoerd.
De stopmachine is uitgerust met ETCS, aangevuld met STM ATB. Hierdoor kan VolkerRail de machine zelfstandig transporteren, meten en inzetten binnen projecten en onderhoudscontracten. En dat met minimale belasting van het spoor.
Dankzij de Unimat106 hoeven we met minder meettrolleys het spoor in. Dat is veiliger én efficiënter
Wat verandert deze machine voor de organisatie?
VolkerRail gaat zorgvuldig te werk bij de komst van de machine. Christiaan: “Dit is namelijk geen standaard instroom van nieuw materieel. Werken onder spanning is nieuw in Nederland en vraagt om andere werkplannen, veiligheidsafspraken en intensieve afstemming met ProRail en andere aannemers.” VolkerRail investeert daarom in een uitgebreid opleidingsprogramma voor operators, monteurs, werkvoorbereiders en veiligheidsfunctionarissen. Dat is inclusief trainingen bij de fabrikant in Oostenrijk en een lange praktijkfase in Nederland.
Waarom loopt VolkerRail voorop?
Volgens Cor begon dit traject met ambitie: “We willen als aannemer en infravervoerder bijdragen aan de mobiliteit van Nederland, maar wel schoon, slim en veilig. Deze machine laat zien dat we durven investeren in technologische oplossingen.”
Begin 2026 startte VolkerRail met proefdraaien in Nederland. Cor: “De machine moet zich in de praktijk bewijzen. Als dit werkt zoals verwacht, zetten we een grote stap vooruit voor onszelf, de sector en de mobiliteit in Nederland.”
Als dit werkt zoals verwacht, zetten we een grote stap vooruit voor onszelf, de sector en de mobiliteit in Nederland
Spooronderhoud
Het spoor moet in optimale conditie zijn. En dat vraagt veel onderhoud. ProRail besteedt het onderhoud van het spoor uit aan erkende spooraannemers. Zij inspecteren de kwaliteit van de rails, de wissels en de ballast.