'The Unsent Message’ - ProRail waarschuwt jongeren voor gevaren op overwegen

Gevaarlijk gedrag blijft groot probleem

De laatste jaren zien we dat jongeren steeds meer betrokken zijn bij ongelukken en bijna-ongelukken rond overwegen. Tussen 2021 en 2025 steeg dat aantal van 17 procent naar bijna 33 procent. Er vielen in die tijd twaalf dodelijke slachtoffers onder jongeren in de leeftijd van 10 tot 29 jaar. 

Daarnaast vinden er jaarlijks honderden gevaarlijke situaties plaats op en rond overwegen. Denk hierbij aan het negeren van slagbomen en rood licht. Maar ook vaak wordt de snelheid van een trein onderschat of houden mensen geen rekening met het feit dat er een tweede trein aan kan komen. En we zien dat haast een steeds groter wordende factor is waardoor mensen gevaarlijk gedrag vertonen.  

Bijna-aanrijdingen

Gelukkig gaat het vaak net goed. Maar dat is relatief. Want voor machinisten zijn ook bijna-aanrijdingen heftige ervaringen. Edwin van de Vegte is al 25 jaar machinist. Het aantal gevaarlijke situaties dat hij heeft meegemaakt is niet meer bij te houden. “Maar het went nooit,” vertelt hij. “Laatst zag ik bij Staphorst een joggende dame. Zonder te kijken stak ze doodleuk over. Ik passeerde met 120 kilometer per uur. Als ik een halve seconde eerder was geweest had ik haar geraakt. Dan voel je weer precies waar je hart zit hoor. Bij Steenwijk trilde ik niet meer, maar zulke situaties gaan je niet in de koude kleren zitten.”

Machinist Amber Huigen kan erover meepraten. “Bij ons leerde je de eerste dingen al in de opleiding. Als je een tegentrein bent die vlak achter de eerste trein zit, toeter dan maar een keertje extra.” Het is geen overbodige luxe. Ook zij ziet het vaak misgaan. “Laatst nog reed er een fatbiker vlak voor me het spoor over. Gelukkig reed ik maar 40 en kon de persoon passeren. Maar het hoort natuurlijk niet en je hart zit op zo’n moment in je keel.” 

Jongeren

Daar zijn ook vaak jongeren bij betrokken. Ze steken soms nog snel over bij rood licht, slalommen langs dalende of dichte spoorbomen of denken dat ze kunnen oversteken zodra de eerste trein voorbij is. Haast, ongeduld en afleiding door hun telefoon spelen daarbij een grote rol.

Met ‘The Unsent Message’ confronteert ProRail jongeren met de gevolgen van dat gedrag. In de campagne zien we jongeren die op een overweg net niet gegrepen worden door een trein waardoor hun laatst verzonden bericht nooit aankomt. De onverzonden berichten laten zien hoe snel het fout kan gaan langs het spoor. 

Doel: bewustmaking en gedragsverandering

De campagne richt zich op jongeren van 15 tot en met 21 jaar. Dagelijks fietsen zo’n 700.000 jongeren van en naar school, vaak wordt daarbij een spoorwegovergang overgestoken. ProRail geeft twee belangrijke handelingsperspectieven mee: Stop altijd voor rood licht, de trein is sneller dan je denkt. Wacht altijd voor rood licht, er kan een tweede trein komen. 
De doelstelling van de campagne is jongeren bewust te maken van onveilig gedrag bij overwegen en met als gevolg een gedragsverandering waardoor minder incidenten bij een overweg gaan plaatsvinden.

Veiligheid is voor ProRail van groot belang. Hoewel het aantal ongelukken en slachtoffers relatief laag is zetten we ons onverminderd in om de veiligheid te verbeteren. Ook op overwegen. Door het plaatsen van flitscamera's bijvoorbeeld, het houden van surveillanceacties, het uitdelen van boetes en het geven van informatielessen op scholen.  

Media

De campagne-uitingen worden ingezet via paid advertising op social media; Instagram, Snapchat en Tiktok. En daarnaast online via YouTube.