Meer grip op dassenactiviteit bij het spoor

Nieuws

5 februari 2026

Gemiddelde leestijd: {time} minuut Gemiddelde leestijd: {time} minuten

ProRail krijgt steeds meer zicht op waar dassen leven en hoe ze zich rond het spoor gedragen. Dit komt door betere en vaker uitgevoerde controles, ervaring met eerdere maatregelen en het gebruik van nieuwe technieken. Ook begrijpen we steeds beter wat het graven van dassen betekent voor de veiligheid van het spoor.

Complexe puzzel

Dassen blijven een aandachtspunt voor het beheer van het spoor. Dat is logisch, want dassen horen bij de natuur in Nederland en ze gaan niet meer weg. Daarom moet ProRail daar rekening mee blijven houden. Toch levert de nieuwe aanpak al veel op. Helemaal voorkomen kunnen we problemen nooit, maar ProRail verwacht in de toekomst bijna geen acute, grote herstelwerkzaamheden en langdurige verstoringen van het treinverkeer meer door dassen.

Het combineren van betrouwbaar treinverkeer met de bescherming van de das, een wettelijk beschermde diersoort, blijft een complexe puzzel. Programmamanager Simon Leertouwer vertelt: “Waar we eerder acuut en direct grootschalig moesten ingrijpen lukt het nu beter om in de dagelijkse operatie de focus te verleggen naar meer proactieve en gerichte maatregelen. Hierbij is een intensieve samenwerking gezocht met onze spoorse ecologen en onder meer Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).”

Locaties scherper in beeld

Leertouwer: “De basis is weten wat er buiten gebeurt. We hebben de locaties waar dassen graven, of waar het vermoeden bestaat dat ze actief zijn, dankzij jaarlijkse landelijke monitoringsronden veel scherper in beeld.” ProRail vult deze kennis aan met ontwikkelde modellen die de gevolgen en risico’s van graverij in het spoor aantonen. 

Dankzij de verbeterde monitoring kan ProRail de risico's beter inschatten en gerichter reageren.  Leertouwer: “We hebben de afgelopen jaren veel geleerd van de grote en kleinere ingrepen. Hierdoor kunnen we steeds beter inschatten welke urgentie een dassenlocatie heeft. ProRail zal altijd ingrijpen waar het nodig is voor de veiligheid van het treinverkeer en dit kan nog altijd leiden tot overlast, maar het lukt gelukkig steeds beter om er op tijd bij te zijn en zo de impact op de dienstregeling te minimaliseren.” 

Naast inspecties zet ProRail in op technische innovatie om herstelwerkzaamheden efficiënter en minder ingrijpend te maken
Naast inspecties zet ProRail in op technische innovatie om herstelwerkzaamheden efficiënter en minder ingrijpend te maken

Technische innovaties 

Naast inspecties zet ProRail in op technische innovatie om herstelwerkzaamheden efficiënter en minder ingrijpend te maken. Zo zijn er stappen gezet met een ‘Burrow Surveyor’ (ook bekend als de ‘robotmol’). Deze kan helpen bij het inspecteren van gangenstelsels zonder het spoor volledig te hoeven openbreken. Verder kan een kleine ‘stopmachine het spoor snel lokaal stabiliseren na kleine verzakkingen. Zo zijn we niet afhankelijk van beperkt beschikbaar groot materieel en langdurige procedures en wordt de overlastduur enorm beperkt.  

Bij alle innovatie en ingrepen om het spoor veilig te houden staat voorop dat we de das niet te veel willen verstoren bij onze werkzaamheden. Leertouwer: "Bij de ontwikkeling houden we in de gaten hoe de das erop reageert. Schrikt hij niet te veel? Pakt hij zijn leven gewoon weer op? Heeft lokaal herstel geen negatieve invloed op de rest van de burcht? Dan hebben we een win-win situatie voor das en treinreiziger.” 

Effectief opereren 

Dassen voelen zich thuis in de Nederlandse spoordijken. Leertouwer: "Dassen zijn er en dassen zullen blijven en het is heel mooi dat de spooromgeving leefruimte biedt aan deze beschermde diersoort. Maar het betekent wel dat ook in de toekomst maatregelen nodig zullen blijven om spoor en natuur veilig naast elkaar te laten bestaan.

Effectief opereren daarbij kan alleen door goed overleg en samenwerking die we nu hebben met onder meer RVO. De focus ligt daarbij voor ons op een duurzame balans: het garanderen van de spoorveiligheid met de middelen en mogelijkheden die we hebben en het beschermen van de das en zijn leefomgeving.”  

Loop mee met inspecteur Peter

Kortebroekenweer is het voor inspecteur Peter Klaver nooit. Als één van twee inspecteurs omgevingsbeheer staat hij continu tot zijn knieën in de dichtbegroeide braambossen. Wij lopen met hem mee op inspectie, op zoek naar een dassenburcht in de buurt van het spoor.

Lees meer Lees meer

Meer over:

Meer nieuws

Spoorwerkcheck

Woon of werk je binnen 300 meter van het spoor? Maak dan gebruik van onze spoorwerkcheck. Je ziet direct welke werkzaamheden in jouw buurt gepland staan.

Geen geldig huisnummer, vul alleen het cijfer in.

Geen geldige postcode, vul alleen cijfers en letters in zonder spatie.