Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een halte en een station?

Een halte is een eenvoudig station, waar geen voorzieningen zijn die een groter station wél heeft, zoals een kiosk of winkels. In de praktijk gebruiken we vrijwel altijd de term ‘station’, ook als het om een halte gaat.

Hoe bepaalt ProRail het geluid(sniveau) van een overwegbel?

Bij het bepalen van het geluid van de bel houden we rekening met hinder voor de omgeving. Maar de veiligheid voor de weggebruiker heeft de hoogste prioriteit. Een overwegbel heeft een alarmfunctie; hij moet dus goed hoorbaar zijn. Deze beveiliging is vooral bedoeld voor het langzame verkeer (voetgangers en fietsers). De overwegbel moet duidelijk boven het omgevingsgeluid uitkomen. Oók voor mensen die slechthorend zijn.

Tegelijkertijd proberen we hinder voor de omgeving zoveel mogelijk te vermijden. Daarom hebben we een overwegbel ontwikkeld, die het omgevingslawaai meet vóórdat de overweg sluit. Wordt er veel geluid gemeten? Dan klinkt de bel op de normale sterkte. Maar is het geluidsniveau laag, dan past de bel zijn geluidssterkte aan: de bel klinkt zachter maar blijft toch voldoende opvallend. Dat is – zeker ’s nachts – prettiger voor omwonenden. Inmiddels zijn deze bellen bij de eerste overwegen geplaatst. In de loop van 2014 volgen er meer.

Ik ben het niet eens met een bekeuring die ik bij een overweg kreeg. Wat doe ik?

U kreeg een bekeuring omdat u doorreed toen de spoorbomen dichtgingen en het rode licht knipperde, of u vertoonde ander gedrag waardoor u bent bekeurd. Dan ontvangt u kort daarna een beschikking van het Centraal Justitieel Incasso Bureau. Op de achterzijde hiervan leest u hoe u bezwaar en beroep kunt aantekenen tegen de bekeuring en de hoogte van de boete.

Waarom staan overwegbomen schuin?

Dat maakt de weggebruiker alerter op de overweg. Dankzij de ietwat schuine stand van de overwegbomen (85 graden in plaats van 90 graden) lijkt het of ze dalen. En omdat ze afwijken van de andere verticale zaken in de omgeving (zoals huizen, flatgebouwen, lantarenpalen) vallen overwegbomen ook meer op. Dit is een landelijke maatregel voor veiliger overwegen.

Waarom blijven sommige overwegen langer dan gebruikelijk gesloten?

Hiervoor kunnen verschillende redenen zijn, bijvoorbeeld:

  • Een stoptrein kan soms niet meteen vertrekken. Bijvoorbeeld omdat er veel in- en uitstappende reizigers zijn, of de conducteur assisteert een reiziger met een beperking bij het in- of uitstappen. De trein vertrekt dan later en al die tijd zal de overweg voorbij het perron dicht zijn.
  • Bij een storing van de overweg sluiten de overwegbomen uit veiligheidsoverwegingen. Duurt dat langer dan vijf minuten, dan licht de treinverkeersleider de passerende machinisten in. Alle treinen naderen de overweg dan met lage snelheid, totdat de storingsdienst de storing oplost.
  • Er kan zich gladheid op het spoor voordoen door bladeren op de rails in het najaar. Hierdoor neemt het remvermogen van treinen af, en kunnen treinen gaan glijden. De kans bestaat dat ze iets voorbij een rood sein glijden. Normaal blijft een overweg ná het station open totdat totdat het sein groen wordt en een trein mag vertrekken. Maar bij glad spoor wordt de overweg al gesloten als de trein het station binnenrijdt. Zo is de overweg in ieder geval veilig, óók als de trein verder stopt dan de bedoeling is.

Als een overweg langer dicht blijft, onderzoeken we de oorzaak en zoeken we een oplossing. Dit kan soms even duren, omdat elke overweg uniek is. We begrijpen dat lang wachten vervelend is, maar de veiligheid van het treinverkeer en de weggebruikers staat voorop.

Zie ook de veelgestelde vraag 'Waarom toeteren treinen soms bij overwegen?'.

Hoe lang is een overweg gesloten?

Normaal blijft een overweg ongeveer driekwart minuut gesloten. Als de trein langzamer rijdt dan de maximale snelheid, zal de overweg langer dicht blijven.

Een overweg werkt met een treindetectiesysteem. Op een afstand van 800-1000 meter van de overweg zit een detectiepunt, waarmee de trein de komende overweg doet sluiten. De afstand hangt af van de maximale treinsnelheid op deze locatie en van de oversteeklengte van de overweg (twee, drie of vier sporen) voor het wegverkeer.

Een overweg blijft altijd langer gesloten als er een stop- of goederentrein langsrijdt. De snelheid van deze treinen ligt lager dan die van een intercity. En als er meer treinen kort achter elkaar rijden, blijft de overweg dicht totdat ze allemaal gepasseerd zijn.

Bij een overweg vlak ná een perron, kan het zijn dat een trein stilstaat bij het perron. Dan is het niet nodig om de overweg te sluiten. In dit geval staat er een sein tussen het perron en de overweg. Zolang dat sein rood is, mag de overweg open blijven. Voor de trein vertrekt sluit de verkeersleiding éérst de overweg. Pas als de bomen dicht zijn wordt het sein groen.

Bij nieuwe stations zijn er meestal geen overwegen meer, zodat het verkeer geen last meer ondervindt van de overwegen.

Bestaan er in Nederland nog overwegen die met de hand worden bediend?

Er zijn nog twee overwegen die met de hand worden bediend: in Roermond (Robert Regoutstraat) en Bussum (Comeniuslaan). Dit zijn alle twee bewaakte overwegen, die door een overwegwachter op afstand worden bediend. De overwegwachter ziet op camerabeelden of het veilig is om de overweg te sluiten. Dat gebeurt alleen als er niemand meer op de overweg is.

De handmatig bediende overwegen kunnen niet worden vervangen door een automatische overweg omdat ze over te veel sporen gaan (vijf sporen of meer). Een tunnel of viaduct is in zo'n geval het enige alternatief. Maar dat is kostbaar en vraagt veel ruimte.

Verkoopt ProRail afgedankte houten dwarsliggers (spoorbielzen) aan particulieren?

We mogen afgedankte spoorbielzen helaas niet verkopen. Ze zijn geïmpregneerd met chemische stoffen, zoals creosoot, en zijn daarom chemisch afval. Daarom mogen alleen erkende verwerkers ze opkopen.

Waarom vonkt de bovenleiding? En kan dat kwaad?

De vonken ontstaan alleen als een trein contact verliest met de bovenleiding. Als de bovenleiding goed recht hangt, gebeurt dat niet. Maar soms ontstaan in de loop der tijd kleine hoogteverschillen in de bovenleiding, bijvoorbeeld doordat de kabels en draden uitzakken. Vooral bij hogere snelheden kan de bovenleiding dan gaan vonken.

De vonkenregen is zelf vrij onschuldig maar de bovenleiding kan er wel extra door slijten en uiteindelijk breken. Ziet u regelmatig een vonkenregen bij de bovenleiding? Neem dan alstublieft contact met ons op. Dan kunnen wij op tijd maatregelen nemen.

Wat is de doorrijhoogte van de bovenleiding?

Een voertuig tot een hoogte van 4,00 meter kan de overweg zonder meer passeren. Bij hogere voertuigen zijn speciale maatregelen nodig.

Waarom is koperdiefstal zo’n probleem op het spoor?

Bliksemafleiders, bekabeling, spoorstaven – niets is veilig voor koperdieven. Dat is een groot probleem. De diefstal levert forse vertragingen op: voor treinreizigers én weggebruikers.  Op het getroffen spoor is vaak geen (of beperkt en langzaam rijdend) treinverkeer mogelijk, en als er bepaalde onderdelen worden gestolen, treedt de automatische beveiliging in werking: de spoorbomen bij overwegen gaan dicht.

Bovendien kost koperdiefstal ProRail veel geld. Naast materieel- en herstelkosten maken we kosten om koperdiefstal te voorkomen.

Hoe gaat ProRail te werk bij ongevallen?

Meldingen over de circa zesduizend ongevallen per jaar komen als eerste binnen bij de alarmcentrale van ProRail in het Operationeel Controle Centrum Rail (OCCR) in Utrecht. Daar kijken ze of het gaat om een klein incident – een kleine aanrijding bijvoorbeeld – of om een ernstiger ongeval.

Het OCCR handelt grote incidenten af. Bij grote ongevallen gaat iemand van ProRail er direct naartoe. Die neemt – samen met het OCCR – de algemene leiding op zich.

Als eerste worden maatregelen genomen om de veiligheid van reizigers, omgeving en medewerkers te waarborgen. Het OCCR informeert politie, brandweer en ambulance. De algemeen leider van ProRail zorgt dat zij hun werk zo goed mogelijk kunnen doen.

Is de veiligheid gewaarborgd, dan volgt de afwikkeling van het incident. De algemeen leider brengt  het spoorprobleem in kaart: welke baanvakken zijn getroffen? Wat zijn de gevolgen voor het overige treinverkeer?  Zo nodig zorgt hij samen met de vervoerder voor vervangend trein- of busvervoer voor gestrande reizigers.

Zodra de politie het getroffen gebied vrijgeeft, komt onze ongevallenbestrijdingsdienst in actie. Samen met de brandweer lossen zij de materiële en technische problemen op.

Ik heb extra vertraging, omdat mijn intercity achter een stoptrein of goederentrein rijdt. Is dat niet beter te regelen?

Het is heel vervelend als uw sneltrein of intercity om die reden extra vertraagd is. De treinverkeersleiding van ProRail probeert zo'n situatie zoveel mogelijk te voorkomen, maar dat is helaas niet altijd mogelijk.

In de dienstregeling is er voor iedere trein op een vastgestelde tijd een vastgesteld stuk spoor beschikbaar: een treinpad. Als een trein vertraagd is, kan het zijn dat het treinpad is vervallen. De trein moet dan wachten tot er weer ruimte is om te vertrekken. Zo kan het gebeuren dat een vertraagde sneltrein of intercity moet wachten op een stoptrein of goederentrein die wel op tijd in zijn eigen treinpad rijdt. We geven de vertraagde intercity niet altijd voorrang. Want daardoor kan soms een sneeuwbaleffect ontstaan: de vertraagde intercity zorgt ervoor dat ook andere treinen vertraagd raken.

Bij goederentreinen speelt er nog iets anders mee: het gewicht. Deze treinen zijn vaak heel zwaar. Het kost veel tijd en energie om ze te laten stoppen en vervolgens weer op gang te krijgen. Daarbij komt dat goederentreinen vaak heel lang zijn, waardoor er niet altijd plek op het spoor is om ze te kunnen stoppen. Daarom kiezen we er soms voor de goederentrein door te laten rijden, ook voor een vertraagde intercity. Kijk ook dit filmpje:

Ik heb een vraag, klacht of opmerking over de HSL. Waar kan ik terecht?

U kunt contact opnemen met ons team Publiekscontacten. Zij helpen u graag verder.

Ik heb een klacht over geluidsoverlast door werkzaamheden. Waar kan ik terecht?

U kunt contact opnemen met ons team Publiekscontacten.  Zij helpen u graag verder.

Welke geluidsnormen gelden er bij werkzaamheden aan het spoor?

Voor werkzaamheden aan het spoor gelden de geluidsnormen van de gemeente (uit de lokale Algemene Plaatselijke Verordening). ProRail zorgt ervoor dat het geluid binnen die normen blijft.

Heeft u een vraag of klacht over werkzaamheden aan het spoor? Neem dan contact op met ons team Publiekscontacten.

Ik heb hinder van het geluid van de omroepinstallatie op het station. Waar kan ik terecht?

U kunt het beste contact opnemen met ons team Publiekscontacten. Onze medewerkers helpen u graag verder.

Ik heb hinder van het geluid van overwegbellen. Waar kan ik terecht?

Overwegbellen zijn belangrijk voor de veiligheid van voetgangers en fietsers, en moeten daarom goed hoorbaar zijn. Soms kunnen omwonenden het belgeluid als hinderlijk ervaren. Heeft u vragen of klachten over het geluid van de overwegbellen? Neem dan contact op met ons team Publiekscontacten.

Ik heb een vraag of klacht over geluidsoverlast op een emplacement. Waar kan ik terecht?

De geluidsnormen die gelden voor een emplacement, worden vastgesteld door de gemeente (of soms: de provincie). U kunt bij hen terecht met uw vragen. Heeft u een klacht over geluidsoverlast? Neem dan contact op met ons team Publiekscontacten.

Wie bepaalt welke geluidswerende maatregelen worden getroffen?

Dat doet de Rijksoverheid. Zij heeft in de Wet milieubeheer vastgelegd dat waar de wettelijke geluidsproductieplafonds overschreden dreigen te worden, maatregelen genomen moeten worden. Welke maatregelen dat precies zijn, staat in het Meerjarenprogramma Geluidsanering van de Rijksoverheid. Ook wordt er elke vijf jaar een Geluidkaart gemaakt, die per locatie de hoeveelheid geluid aangeeft. Bij de Geluidkaart hoort een Actieplan geluid, met maatregelen om geluidhinder tegen te gaan.

De maatregelen worden uitgevoerd door ProRail, in opdracht van de Rijksoverheid. Kijk voor meer informatie op www.rijkswaterstaat.nl en www.rijksoverheid.nl