Veelgestelde vragen over "Veiligheid langs het spoor"

« Terug naar Veiligheid langs het spoor

Ik heb een treinongeval gezien of meegemaakt, waar kan ik terecht?

Ziet u een spoorongeval gebeuren, bel dan direct 112. Was u getuige van een eerder ongeval, dan kunt u de lokale politie bellen. Bent u er ook emotioneel door geraakt en zoekt u hulp bij de verwerking? Neemt u dan gerust contact op met Slachtofferhulp Nederland of met uw huisarts. 

Wat doet ProRail tegen onveilig gedrag op en rond het spoor?

Gedrag op en rond het spoor heeft onze volle aandacht. Met acties en campagnes wijzen we op de gevaren van spoorlopen of het negeren van de waarschuwingssignalen bij een spoorwegovergang. Ook plaatsen we hekken en camera's voor de veiligheid. Ongeveer vijftig buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA's) van ProRail surveilleren dagelijks langs het spoor. Zij verwijzen mensen die langs het spoor willen lopen naar alternatieve wandelroutes en mogen bekeuringen uitdelen als mensen de regels niet volgen. Verder onderzoeken we het verband tussen de tijd dat de slagbomen gesloten zijn en de neiging van mensen om de regels niet te volgen. 

Wat doet ProRail aan communicatie over gevaarlijk gedrag op en rond het spoor?

Behalve technische aanpassingen en handhaving, doet ProRail aan communicatie. Zo is er een lespakket voor het basisonderwijs en voortgezet onderwijs: PazzUp. Daarnaast voeren we regelmatig landelijke communicatiecampagnes over veilig gedrag bij overwegen. 

Bij mij in de buurt staat geen hek langs het spoor. Waarom niet?

Niet overal langs het spoor staat hekwerk. Wij plaatsen alleen hekken waar dat nuttig is. Namelijk als uit een risicoanalyse blijkt dat er een bepaalde kans op ongelukken bestaat, bijvoorbeeld doordat de bebouwing dicht op het spoor staat. Een hek is niet nodig als er al een andere afscheiding is, bijvoorbeeld water, begroeiing of een geluidsscherm. 

Waarom toeteren treinen soms bij overwegen?

Treinen toeteren altijd voor de veiligheid. Meestal heeft het te maken met storingen. Een overweg is robuust en betrouwbaar maar soms werkt hij anders dan verwacht, bijvoorbeeld als de stroom uitvalt.

De overweg gaat dan altijd automatisch dicht (het fail safe systeem) voor de veiligheid. De treinen die de overweg passeren, toeteren dan om te waarschuwen dat ze eraan komen. Soms zijn er immers mensen die ongeduldig worden en dan bestaat de kans dat ze onder de spoorbomen door willen gaan.

Als de bomen langdurig dicht blijven door een storing dan gaat er een automatische melding naar de verkeersleidingspost. Machinisten krijgen dan de opdracht om langzaam te rijden en te toeteren om extra te waarschuwen.

Bekijk ook het filmpje over toeterende treinen bij overwegen:

Bestaan er in Nederland nog overwegen die met de hand worden bediend?

Er zijn nog twee overwegen die met de hand worden bediend: in Roermond (Robert Regoutstraat) en Bussum (Comeniuslaan). Dit zijn alle twee bewaakte overwegen, die door een overwegwachter op afstand worden bediend. De overwegwachter ziet op camerabeelden of het veilig is om de overweg te sluiten. Dat gebeurt alleen als er niemand meer op de overweg is.

De handmatig bediende overwegen kunnen niet worden vervangen door een automatische overweg omdat ze over te veel sporen gaan (vijf sporen of meer). Een tunnel of viaduct is in zo'n geval het enige alternatief. Maar dat is kostbaar en vraagt veel ruimte.

Hoe lang is een overweg gesloten?

Normaal blijft een overweg ongeveer driekwart minuut gesloten. Als de trein langzamer rijdt dan de maximale snelheid, zal de overweg langer dicht blijven.

Een overweg werkt met een treindetectiesysteem. Op een afstand van 800-1000 meter van de overweg zit een detectiepunt, waarmee de trein de komende overweg doet sluiten. De afstand hangt af van de maximale treinsnelheid op deze locatie en van de oversteeklengte van de overweg (twee, drie of vier sporen) voor het wegverkeer.

Een overweg blijft altijd langer gesloten als er een stop- of goederentrein langsrijdt. De snelheid van deze treinen ligt lager dan die van een intercity. En als er meer treinen kort achter elkaar rijden, blijft de overweg dicht totdat ze allemaal gepasseerd zijn.

Bij een overweg vlak ná een perron, kan het zijn dat een trein stilstaat bij het perron. Dan is het niet nodig om de overweg te sluiten. In dit geval staat er een sein tussen het perron en de overweg. Zolang dat sein rood is, mag de overweg open blijven. Voor de trein vertrekt sluit de verkeersleiding éérst de overweg. Pas als de bomen dicht zijn wordt het sein groen.

Bij nieuwe stations zijn er meestal geen overwegen meer, zodat het verkeer geen last meer ondervindt van de overwegen.

Waarom blijven sommige overwegen langer dan gebruikelijk gesloten?

Hiervoor kunnen verschillende redenen zijn, bijvoorbeeld:

  • Een stoptrein kan soms niet meteen vertrekken. Bijvoorbeeld omdat er veel in- en uitstappende reizigers zijn, of de conducteur assisteert een reiziger met een beperking bij het in- of uitstappen. De trein vertrekt dan later en al die tijd zal de overweg voorbij het perron dicht zijn.
  • Bij een storing van de overweg sluiten de overwegbomen uit veiligheidsoverwegingen. Duurt dat langer dan vijf minuten, dan licht de treinverkeersleider de passerende machinisten in. Alle treinen naderen de overweg dan met lage snelheid, totdat de storingsdienst de storing oplost.
  • Er kan zich gladheid op het spoor voordoen door bladeren op de rails in het najaar. Hierdoor neemt het remvermogen van treinen af, en kunnen treinen gaan glijden. De kans bestaat dat ze iets voorbij een rood sein glijden. Normaal blijft een overweg ná het station open totdat totdat het sein groen wordt en een trein mag vertrekken. Maar bij glad spoor wordt de overweg al gesloten als de trein het station binnenrijdt. Zo is de overweg in ieder geval veilig, óók als de trein verder stopt dan de bedoeling is.

Als een overweg langer dicht blijft, onderzoeken we de oorzaak en zoeken we een oplossing. Dit kan soms even duren, omdat elke overweg uniek is. We begrijpen dat lang wachten vervelend is, maar de veiligheid van het treinverkeer en de weggebruikers staat voorop.

Zie ook de veelgestelde vraag 'Waarom toeteren treinen soms bij overwegen?'.

Waarom staan overwegbomen schuin?

Dat maakt de weggebruiker alerter op de overweg. Dankzij de ietwat schuine stand van de overwegbomen (85 graden in plaats van 90 graden) lijkt het of ze dalen. En omdat ze afwijken van de andere verticale zaken in de omgeving (zoals huizen, flatgebouwen, lantarenpalen) vallen overwegbomen ook meer op. Dit is een landelijke maatregel voor veiliger overwegen.

Ik ben het niet eens met een bekeuring die ik bij een overweg kreeg. Wat doe ik?

U kreeg een bekeuring omdat u doorreed toen de spoorbomen dichtgingen en het rode licht knipperde, of u vertoonde ander gedrag waardoor u bent bekeurd. Dan ontvangt u kort daarna een beschikking van het Centraal Justitieel Incasso Bureau. Op de achterzijde hiervan leest u hoe u bezwaar en beroep kunt aantekenen tegen de bekeuring en de hoogte van de boete.

Hoe bepaalt ProRail het geluid(sniveau) van een overwegbel?

Bij het bepalen van het geluid van de bel houden we rekening met hinder voor de omgeving. Maar de veiligheid voor de weggebruiker heeft de hoogste prioriteit. Een overwegbel heeft een alarmfunctie; hij moet dus goed hoorbaar zijn. Deze beveiliging is vooral bedoeld voor het langzame verkeer (voetgangers en fietsers). De overwegbel moet duidelijk boven het omgevingsgeluid uitkomen. Oók voor mensen die slechthorend zijn.

Tegelijkertijd proberen we hinder voor de omgeving zoveel mogelijk te vermijden. Daarom hebben we een overwegbel ontwikkeld, die het omgevingslawaai meet vóórdat de overweg sluit. Wordt er veel geluid gemeten? Dan klinkt de bel op de normale sterkte. Maar is het geluidsniveau laag, dan past de bel zijn geluidssterkte aan: de bel klinkt zachter maar blijft toch voldoende opvallend. Dat is – zeker ’s nachts – prettiger voor omwonenden. Inmiddels zijn deze bellen bij de eerste overwegen geplaatst. In de loop van 2014 volgen er meer.

Hoe gaat ProRail te werk bij ongevallen?

Meldingen over de circa zesduizend ongevallen per jaar komen als eerste binnen bij de alarmcentrale van ProRail in het Operationeel Controle Centrum Rail (OCCR) in Utrecht. Daar kijken ze of het gaat om een klein incident – een kleine aanrijding bijvoorbeeld – of om een ernstiger ongeval.

Het OCCR handelt grote incidenten af. Bij grote ongevallen gaat iemand van ProRail er direct naartoe. Die neemt – samen met het OCCR – de algemene leiding op zich.

Als eerste worden maatregelen genomen om de veiligheid van reizigers, omgeving en medewerkers te waarborgen. Het OCCR informeert politie, brandweer en ambulance. De algemeen leider van ProRail zorgt dat zij hun werk zo goed mogelijk kunnen doen.

Is de veiligheid gewaarborgd, dan volgt de afwikkeling van het incident. De algemeen leider brengt  het spoorprobleem in kaart: welke baanvakken zijn getroffen? Wat zijn de gevolgen voor het overige treinverkeer?  Zo nodig zorgt hij samen met de vervoerder voor vervangend trein- of busvervoer voor gestrande reizigers.

Zodra de politie het getroffen gebied vrijgeeft, komt onze ongevallenbestrijdingsdienst in actie. Samen met de brandweer lossen zij de materiële en technische problemen op.

Wat doet ProRail tegen onveilig gedrag op en rond het spoor?

Gedrag op en rond het spoor heeft onze volle aandacht. Met acties en campagnes wijzen we op de gevaren van spoorlopen of het negeren van de waarschuwingssignalen bij een spoorwegovergang. Ook plaatsen we hekken en camera's voor de veiligheid. Ongeveer vijftig buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA's) van ProRail surveilleren dagelijks langs het spoor. Zij verwijzen mensen die langs het spoor willen lopen naar alternatieve wandelroutes en mogen bekeuringen uitdelen als mensen de regels niet volgen. Verder onderzoeken we het verband tussen de tijd dat de slagbomen gesloten zijn en de neiging van mensen om de regels niet te volgen. 

Wat is PazzUp?

Kinderen die in de buurt van een spoor spelen, scholieren die nog even snel tussen gesloten spoorbomen door zigzaggen, jongens die voor de lol een steen op een spoor leggen... Allemaal voorbeelden van gevaarlijk gedrag langs het spoor. ProRail vindt het belangrijk om scholieren te informeren over veiligheid rond het spoor.

Daarom ontwikkelden we PazzUp, een lespakket gericht op kinderen en jongeren. Centraal in deze campagne staat de boodschap dat je bij het spoor altijd op je hoede moet zijn, en dat de verkeersregels hier niet voor niets gelden.

Waaruit bestaat het gratis PazzUp-lespakket?

Er is een lesmateriaal voor de midden- en bovenbouw van de basisschool en voor de onder- en middenbouw van het voortgezet onderwijs. Er zijn onder meer magazines en werkbladen voor leerlingen, docentenhandleidingen, een website met filmpjes en de videogame No Game. Kijk voor meer informatie en het bestellen van lesmateriaal op www.pazzup.nl.

Hoe kunnen scholen het lespakket PazzUp bestellen?

Dat kan via www.pazzup.nl.

« Terug naar Veiligheid langs het spoor