Veelgestelde vragen

Wat doen we bij klachten over trillingshinder?

Behalve schade kan er hinder voor mensen optreden door werkzaamheden of passerende treinen. Een bouwproject aan spoor of station kan trillingshinder opleveren.

Krijgen wij een klacht over hinder?

Dan neemt ProRail contact op met de aannemer. Want tijdens de bouw is de aannemer verantwoordelijk om eventuele trillingshinder zo goed mogelijk op te lossen. De klacht kan ook gaan over trillingshinder door passerende treinen. Voor trillingen door passerende treinen is er nu geen wetgeving. Ook beleidsregels ontbreken. Daardoor kunnen wij niet ingrijpen in de dienstregeling, of de snelheid van treinen veranderen.

Maar neemt toch vooral contact op met de afdeling Publieksvoorlichting van ProRail. In een aantal situaties kunnen we de hinder namelijk wel aanpakken. Bijvoorbeeld als de staat van de infrastructuur leidt tot overmatige trillingen. Oplossingen zijn in deze situatie echt maatwerk. Het lukt zeker niet altijd om een oplossing te vinden.

Wat doet ProRail bij meldingen van schade door trillingen?

Tijdens een bouwproject kan er schade ontstaan aan nabijgelegen gebouwen. Een scheur in de muur bijvoorbeeld.

Wordt er schade gemeld?

Dan bekijkt ProRail eerst of die schade mogelijk komt door een bouwproject aan het spoor of station. Zo ja, dan kunnen gedupeerden via ProRail een schadeclaim indienen bij de aannemer. Want voor zulke schade is de aannemer verantwoordelijk. De formulieren voor een schadeclaim vraag je op bij Publieksvoorlichting van ProRail. Wij zorgen vervolgens dat de claim terechtkomt bij de aannemer. 

Is er schade geconstateerd die mogelijk is ontstaan door het voorbijrijden van treinen? Dan volgen we het schadeprotocol dat is opgesteld door TNO. Hiermee kunnen we vaststellen hoe groot de kans is dat de schade inderdaad komt door treinverkeer. Is daar een duidelijk vermoeden van, dan worden op onze kosten metingen gedaan. Het komt overigens zelden voor dat het spoorgebruik aantoonbaar bijdraagt aan schade.
 

Is er een maximum snelheid voor goederentreinen?

Ja. De maximum snelheid hangt af van het gewicht van de trein, maar ligt tussen de 85 en 95 km per uur. 

Verder geldt er soms een lagere maximumsnelheid. Zo mag een trein op emplacementen (waar treinen samengesteld, gesplitst of geladen worden), of stamlijnen naar privé-aansluitingen van bedrijven maximaal 30 km per uur.

Goederentreinen zijn vaak heel zwaar. Het kost veel tijd en energie om ze te laten stoppen en dan weer op gang te krijgen. Ze krijgen daarom vaak voorrang. Dit is ook economisch gezien van belang. Want als goederen te laat arriveren op de plek van bestemming, heeft dat soms grote financiële gevolgen.

Mogen alle goederentreinen over de Betuweroute?

De Betuweroute is toegerust op goederenvervoer. Maar treinen moeten wel voldoen aan de wettelijke regels voor geluid en gevaarlijke stoffen. Hoeveel treinen er kunnen rijden, hangt onder andere af van hoe stil de wagons zijn en wat ze aan boord hebben.

Is de Betuweroute de enige spoorlijn voor goederenvervoer?

De Betuweroute is de enige 'dedicated' goederenspoorlijn in Nederland. Goederentreinen mogen echter in Nederland op alle spoorlijnen rijden, mits dit past qua capaciteit en wetgeving (bv geluid, Basisnet: vervoer gevaarlijke stoffen). Bepaalde routes worden meer gebruikt door goederen dan andere. Bijvoorbeeld de Brabantroute, die bij Venlo de grens passeert. Handig als de bestemming in Zuid-Europa ligt. De Nederlandse spoorlijnen die (ook) goederen vervoeren, maken deel uit van een heel Europees netwerk van ‘goederencorridors’. Dat netwerk wordt ook in Nederland steeds verfijnder. Bijvoorbeeld door de aanleg van extra spoor vanaf Zevenaar, waardoor de Betuweroute beter aansluit op Duitsland. Of neem het nieuwe spoorviaduct bij Meteren, de dubbelsporige Zuidwestboog. Die geeft ruimte voor een extra verbinding tussen de Betuwelijn en de spoorlijn Utrecht-Den Bosch.

Wat maakt de Betuweroute zo veilig?

  • Er zijn geen gelijkvloerse kruisingen met wegen en water. Het spoor loopt onder- of bovenlangs. Via tunnels, bruggen en viaducten 
  • Alle tunnels zijn uitgerust met blusvoorzieningen. Bluswater is ook altijd bij de hand, want langs de hele route liggen sloten. 
  • We kunnen de locatie en snelheid van treinen nauwkeurig bijhouden en doorsturen.

Want ook de Betuweroute heeft 'hotboxen'. Die houden in de gaten of de assen niet te warm worden. 

Wat is de rol van ProRail bij het goederenvervoer?

ProRail zorgt dat het spoor beschikbaar is voor vervoerders. We zorgen onder meer voor de dienstregeling en de verkeersleiding. Ook verbeteren wij het spoor continu. We werken samen met partijen als de havens van onder meer Rotterdam en Amsterdam en Europese spoorbeheerders. Zodat het spoor de verbindende schakel is en blijft.

Wat is Basisnet?

Basisnet zorgt dat het vervoer van gevaarlijke stoffen in Nederland zo veilig mogelijk kan plaatsvinden. Hiervoor is een landelijk netwerk van snelwegen, binnenwateren en (hoofd)spoorwegen vastgesteld.

Vervoerders moeten zich houden aan veiligheidseisen. Maar ook transportroutes en de nabije omgeving moeten aan speciale eisen voldoen. Zo blijven risico's voor omwonenden langs de transportroutes binnen de wettelijke grenzen.

Wat doet ProRail voor veilig goederenvervoer?

Samen met onder andere vervoerders, verladers en overheden zorgen we voor veilig goederenvervoer. Als spoorbeheerder zorgen we voor een veilig spoor, de verkeersleiding, en verdelen we de capaciteit op het spoor. Dit betekent dat we elke minuut aansturen op een vlekkeloos en veilig treinverkeer. En is er een ongeval? Dan zorgen we mede dat de gevolgen beperkt kunnen blijven:

  • Onze incidentenbestrijders staan 24/7 paraat
  • We delen snel informatie met vervoerders en hulpdiensten
  • Waar nodig zijn er blusvoorzieningen, vluchtmogelijkheden en noodplannen
  • Emplacementen zijn goed toegankelijk voor hulpdiensten
  • We helpen de vervoerder met het zo veilig en efficiënt mogelijk ruimen van materiaal

Zijn er weleens incidenten met gevaarlijke stoffen op het spoor?

We proberen incidenten met gevaarlijke stoffen zoveel mogelijk te voorkomen. En gelukkig gaat het vervoer in het overgrote deel van de gevallen ook vlekkeloos. Grote incidenten zijn zeldzaam – en tot nog toe altijd zonder dodelijke slachtoffers geweest.

Heel soms is er sprake van een zogenaamde 'druppellekkage'. Er lekt dan een kleine hoeveelheid vloeistof uit de afsluiter van de ketel waarin een vloeistof vervoerd wordt (wat ook bij transport over de weg of het water kan gebeuren). Dit is meestal snel verholpen. Bij ProRail zijn speciaal getrainde teams die zulke onregelmatigheden direct kunnen oplossen.

Waar rijden de treinen met gevaarlijke stoffen?

De meeste goederentreinen rijden over de Betuweroute , die speciaal is aangelegd voor goederenvervoer. De Betuweroute is extra veilig doordat er geen 'gelijkvloerse' kruisingen met de weg en het water zijn; er is dus geen kans op aanrijdingen met andere weggebruikers. Maar treinen kunnen ook over het reguliere spoornet rijden – bijvoorbeeld als de bestemming in Nederland is. In alle gevallen is bij ons bekend wat een trein vervoert.

Is altijd bekend wat een trein vervoert?

Ja. Een goederentrein mag niet vertrekken voordat de inhoud van de trein bekend is bij ProRail. Via ‘wagenlijsten’ weten we wat op het doorgaande spoor vervoerd wordt. Op emplacementen – waar treinen samengesteld en gecontroleerd worden - gebruiken we een apart informatiesysteem.

Wil je weten of er treinen met gevaarlijke stoffen in jouw omgeving hebben gereden? Dat kun je navragen bij je gemeente. Meer informatie over het vervoer van gevaarlijke stoffen vind je bij InfoMil, het kenniscentrum van Rijkswaterstaat.

Ik maak ook gebruik van eigendom van ProRail. Moet ik dat melden?

Ja, hiervoor heb je privaatrechtelijke toestemming van ProRail nodig. Maak je bij je werkzaamheden gebruik van eigendom van ProRail? Dan heb je hiervoor ook een overeenkomst met ProRail nodig. Neem hiervoor contact op met ProRail in jouw regio.

Wanneer heb ik ook ontheffing nodig?

Bij overwegen moet het zicht goed zijn. Daarom is het vaak verboden om in dat gebied objecten hoger dan één meter te plaatsen. Bekijk ook de afbeeldingen in bijlage II van het handboek Vergunningaanvraag.

Wil je objecten hoger dan 1 meter plaatsen? Dan kun je ontheffing bij ProRail aanvragen. Dit doe je met het aanvraagformulier vergunningen.

Waar vind ik reisinformatie?

Reisinformatie vind je op diverse plekken:

Als spoorbeheerder zorgt ProRail ervoor dat de vervoerders jou veilig en snel over het spoor van A naar B kunnen brengen.

Waarom toeteren treinen soms bij overwegen?

Treinen toeteren altijd voor de veiligheid. Meestal heeft het te maken met storingen. Een overweg is robuust en betrouwbaar maar soms werkt hij anders dan verwacht, bijvoorbeeld als de stroom uitvalt.

De overweg gaat dan altijd automatisch dicht (het fail safe systeem) voor de veiligheid. De treinen die de overweg passeren, toeteren dan om te waarschuwen dat ze eraan komen. Soms zijn er immers mensen die ongeduldig worden en dan bestaat de kans dat ze onder de spoorbomen door willen gaan.

Als de bomen langdurig dicht blijven door een storing dan gaat er een automatische melding naar de verkeersleidingspost. Machinisten krijgen dan de opdracht om langzaam te rijden en te toeteren om extra te waarschuwen.

Bekijk ook het filmpje over toeterende treinen bij overwegen:

Wanneer wordt 'mijn' station volledig toegankelijk voor reizigers met een functiebeperking?

De komende jaren worden veel stations aangepast, vooral regionale stations. In 2020 is 80 procent van de stations toegankelijk voor reizigers met een functiebeperking. In 2030 zijn alle stations volledig toegankelijk.

Waarom is er altijd een kans op storingen?

We begrijpen dat storingen vervelend zijn. Toch kunnen we niet altijd alle storingen voorkomen: de techniek is gevoelig, en we hebben soms te maken met dingen waar we geen invloed op hebben, zoals het weer, een stroomstoring of een kapotte trein. We werken continu aan het voorkomen van verstoringen. Zo kijken we steeds weer of onze systemen beter kunnen. En we onderhouden het spoor zo goed mogelijk om storingen voor te zijn.

Waarom worden we over bepaalde werkzaamheden soms pas zo laat geïnformeerd?

Werk aan het spoor gebeurt vaak samen met andere werkzaamheden. Als de ene klus klaar is, kan met de andere worden begonnen. Vlot het werk, dan kunnen we eerder beginnen. Vaak zelfs een week eerder, als we in een weekend werken. Hierdoor weten we soms op het laatste moment pas wanneer we bepaalde werkzaamheden kunnen uitvoeren. Op dat moment kunnen we je duidelijke en concrete informatie geven. We proberen je verder altijd tijdig te informeren.

Mag ik met (bouw)werkzaamheden starten als ik niets van ProRail hoor?

Nee, je mag nooit zonder vergunning werken. Ook als ProRail niets heeft laten horen binnen de officiële behandelingstermijn. Informeer altijd eerst bij ProRail naar de status van jouw vergunningaanvraag voordat je met werkzaamheden start. Natuurlijk proberen we alle aanvragen op tijd af te handelen en je op de hoogte te stellen.

Vragen en antwoorden in video's